Οι προτεραιότητες του ΥΠΑΑΤ για τον αλιευτικό τομέα

Απολογισμό δράσεων για την πορεία υλοποίησης του προγράμματος για τον αλιευτικό τομέα, από τον Αύγουστο του 2012 έως σήμερα, πραγματοποίησε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων την Πέμπτη 5 Σεπτεμβρίου κατά την διάρκεια σχετικής συνέντευξης τύπου.

Συγκεκριμένα, ο υπουργός αναφέρθηκε στις Ευρωπαϊκές δεσμεύσεις της Ελλάδας, στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας και στις θεσμικές παρεμβάσεις που ετοιμάζει το υπουργείο του για τον τομέα του.

Αναλυτικότερα, τα βασικά σημεία της ενημέρωσης του υπουργού έχουν ως εξής:

Ο τομέας της αλιείας επανήλθε στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στις 14 Αυγούστου 2012. Η μετακύλιση των αρμοδιοτήτων του τομέα, μεταξύ διαφόρων υπουργείων, δημιούργησε πληθώρα προβλημάτων, τόσο ως προς τις υποχρεώσεις της χώρας μας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), όσο και στην ανάπτυξη του τομέα.

Αναλάβαμε την ευθύνη να ανοικοδομήσουμε τον τομέα της αλιείας, καθώς επίσης και να ανακτήσουμε το κύρος και την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων εταίρων μας. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπήρχε τα προηγούμενα χρόνια εκπροσώπηση της χώρας μας στην Ε.Ε. σε σχέση με τα θέματα που αφορούν στην αλιεία. Η ελλιπής υλοποίηση των υποχρεώσεων της χώρας μας έναντι της Ε.Ε., καθιστούσε επιτακτική τη λήψη αποφασιστικών και άμεσων δράσεων ώστε να αποφευχθεί η παραπομπή μας στα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια. Οι υποχρεώσεις αυτές απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο και αφορούν: α) στο Εθνικό Πρόγραμμα Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων (ΕΠΣΑΔ), β) στην εφαρμογή του Κανονισμού Ελέγχου και γ) στην εκπόνηση διαχειριστικών σχεδίων για τα αλιευτικά μας εργαλεία.

Στην πρόσφατη διοικητική μεταρρύθμιση και την εξέταση των οργανογραμμάτων των Υπουργείων, η Γενική Διεύθυνση Αλιείας παραμένει στο οργανόγραμμα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και ενισχύεται, με στόχο την αναβάθμιση και την ανάδειξη του σημαντικού αυτού παραγωγικού τομέα.

1. Δράσεις για την υλοποίηση των Ευρωπαϊκών υποχρεώσεων της χώρας μας

Α) Εθνικό Πρόγραμμα Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων (ΕΠΣΑΔ)

Η υλοποίηση του ΕΠΣΑΔ εκκρεμούσε από το 2008. Το ΥπΑΑΤ, με άμεση παρέμβαση του Υπουργού, εξασφάλισε χρηματοδότηση από δικούς του ύψους 550.000 €, για τη μερική υλοποίηση του Προγράμματος για το 2012, ενώ για το 2013 το Πρόγραμμα ήδη υλοποιείται (προϋπολογισμός 3.800.000€). Παράλληλα έχουν προχωρήσει όλες οι απαραίτητες διοικητικές διαδικασίες, ώστε το πρόγραμμα να υλοποιηθεί πλήρως από 01.01.2014. Το ΕΠΣΑΔ θα μας δώσει τη δυνατότητα να έχουμε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της διαχείρισης των ιχθυοαποθεμάτων μας με γνώμονα τη «Γαλάζια Ανάπτυξη».

Β) Εφαρμογή του Κανονισμού Ελέγχου

Η εφαρμογή του Κανονισμού Ελέγχου αποτελεί συναρμοδιότητα του ΥπΑΑΤ και του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου (ΥΝΑ). Έχουμε αναλάβει την πολιτική ευθύνη ως Ενιαία Αρχή Ελέγχου, ενώ βρισκόμαστε ήδη στη διαδικασία τήρησης της δέσμευσης αυτής με έκδοση νομοθετικής πράξης. Παράλληλα, προχωρήσαμε σε διεθνή διαγωνισμό, ο οποίος και έχει κατακυρωθεί, για την εφαρμογή Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος παρακολούθησης και καταγραφής αλιευτικών δραστηριοτήτων (ΟΣΠΑ), προϋπολογισμού 927.051 €, το οποίο και υλοποιείται. Επιπλέον, έχουμε δεσμεύσει τα χρήματα για την αγορά συσκευών VMS (Vessel Monitoring System) και ERS (Electronic Recording and Reporting System) για τα υπόχρεα σκάφη. Σε συνεργασία με το συναρμόδιο ΥΝΑ έχει σταλεί ήδη το σχέδιο δειγματοληψίας για τον έλεγχο και την πιστοποίηση των μηχανών πρόωσης για τα υπόχρεα από τον Κανονισμό αλιευτικά σκάφη, για δημοσίευση. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνισμός για την αναβάθμιση του Κέντρου Παρακολούθησης Αλιείας (ΚΠΑ). Για την παραπάνω διαδικασία έχουν ενημερωθεί και έχουμε ήδη λάβει έγκριση από τα αρμόδια Ευρωπαϊκά όργανα.

Γ) Εκπόνηση διαχειριστικών σχεδίων για τα αλιευτικά σκάφη (γρι γρι, μηχανότρατα, βιντζότρατα)

Έχουμε εκπονήσει και εφαρμόζουμε διαχειριστικό σχέδιο για την αλιεία με το αλιευτικό σκάφος τύπου γρι - γρι, το οποίο και έχει γίνει αποδεκτό και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Έχουμε καταθέσει αναθεωρημένο διαχειριστικό σχέδιο για τις μηχανότρατες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αναμένουμε την έγκρισή του. Τέλος, το ερευνητικό Ινστιτούτο ΕΛΚΕΘΕ έχει αναλάβει τη σύνταξη έκθεσης επιστημονικής τεκμηρίωσης προκειμένου να  διαμορφώσουμε το διαχειριστικό σχέδιο για τις βιντζότρατες.  Ολοκληρώνονται έτσι οι υποχρεώσεις μας όσον αφορά στα διαχειριστικά σχέδια, στα οποία προβλέπεται συνεχής παρακολούθηση και προσαρμογή, σύμφωνα με τα δεδομένα που θα έχουμε από το ΕΠΣΑΔ. Στόχος μας είναι η βιώσιμη διαχείριση των ιχυθοαποθεμάτων με την παράλληλη στήριξη του κλάδου των αλιέων.

2. Δράσεις για την ανασύσταση του τομέα της αλιείας και των υδατοκαλλιεργειών

Σημαντικές ήταν οι παρεμβάσεις μας και για την ενίσχυση του τομέα των υδατοκαλλιεργειών. Η κατάσταση που παραλάβαμε ήταν η υπεραλίευση των ιχθυοαποθεμάτων μας, η έλλειψη θεσμικού πλαισίου για την αλίευση ορισμένων ειδών και ένα αποτρεπτικό για την ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών θεσμικό πλαίσιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ένας επενδυτής χρειαζόταν 3 χρόνια για να εκδώσει τις απαραίτητες άδειες για μια μονάδα υδατοκαλλιεργειών.

Νομοθετικές ρυθμίσεις

Έτσι προχωρήσαμε σε μια σειρά από νομοθετικές παρεμβάσεις όπως:
1. Ρύθμιση της αλίευσης του αχινού (απουσία θεσμικού πλαισίου)
2. Ρυθμιστικό σχέδιο για το χέλι
3. Ρύθμιση του πλαισίου αλίευσης των μεγάλων πελαγικών ψαριών (ξιφία, ερυθρού τόνου, μακρύπτερου τόνου)
4. Ίδρυση της πρώτης Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (Π.Ο.Α.Υ.) στην Πιερία
5. Εξαίρεση των απομακρυσμένων νησιωτικών περιοχών από την υποχρέωση εκφόρτωσης των αλιευμάτων στην περιφερειακή Ιχθυόσκαλα
6. Νομοθετική ρύθμιση, σε συνεργασία με το ΥΝΑ, αναφορικά με τα σκάφη-πλωτά ναυπηγήματα των μονάδων υδατοκαλλιέργειας και τη σύνθεση των πληρωμάτων τους, ώστε να λυθούν χρόνια προβλήματα του κλάδου.
7. Απλοποίηση των διαδικασιών σε συνεργασία με το Υπουργείο Τουρισμού και το Υπουργείο Ναυτιλίας, για την ενίσχυση του αλιευτικού τουρισμού με στόχο αφενός μεν τη μείωση της πίεσης  που δέχονται τα ιχθυοαποθέματα στη χώρα μας, αφετέρου δε την ενίσχυση του εισοδήματος των επαγγελματιών αλιέων.

Επίσης, προωθούνται:
1. Νομοθετική ρύθμιση για την αλιεία εκτός χωρικών υδάτων
2. Σχέδιο νόμου για τις υδατοκαλλιέργειες το οποίο θα συμβάλλει στην ανάπτυξή τους. Παράλληλα εκδίδονται διοικητικές πράξεις (ΚΥΑ, ΥΑ και εγκύκλιοι) από το υπουργείο μας ή σε συνεργασία με το ΥΠΕΚΑ για την απλοποίηση της αδειοδότησης των μονάδων υδατοκαλλιεργειών.
3. Απορρόφηση Κοινοτικών Κονδυλίων

Το ΥπΑΑΤ ανέλαβε με τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων της αλιείας και την ευθύνη για την υλοποίησή του Επιχειρησιακού Προγράμματος  Αλιείας 2007-2013. Το πρόγραμμα, παρά το γεγονός ότι βρισκόταν κοντά στη λήξη του, παρουσίαζε πολύ μικρή απορροφησιμότητα, γεγονός που εγκυμονούσε κινδύνους απώλειας πολύτιμων πόρων, ειδικά στην περίοδο κρίσης που διανύουμε. Παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίσαμε, με στοχευμένες ενέργειες επετεύχθη ο στόχος του Ν+2 για το Πρόγραμμα για το έτος 2012, με αποτέλεσμα να μη χαθούν κοινοτικοί πόροι.

Παράλληλα:
-Αξιολογούνται τα επενδυτικά σχέδια για τις υδατοκαλλιέργειες και τη μεταποίηση, που είχαν από καιρό παραμείνει στάσιμα και ήδη έχουμε τις εντάξεις επενδυτικών σχεδίων για τις περιοχές εκτός στόχου σύγκλισης

-«Ανοίξαμε» Μέτρα που προωθούν την καινοτομία (Μέτρο 3.5-Πιλοτικά Σχέδια)

-Προωθούμε δράσεις ανάπτυξης των παράκτιων αλιευτικών περιοχών (Leader Αλιείας)

-Ενισχύουμε τους αλιείς με επιδοτήσεις για τον εκσυγχρονισμό των σκαφών και των αλιευτικών τους εργαλείων

-Κατασκευάζουμε και επισκευάζουμε 22 αλιευτικά καταφύγια σε όλη την επικράτεια

-Προωθούμε τη «γαλάζια ανάπτυξη», την αειφορία των ιχθυοαποθεμάτων, την προστασία της βιοποικιλότητας και τον εμπλουτισμό τους, μέσω της κατασκευής, πόντισης και παρακολούθησης τεχνητών υφάλων σε επιλεγμένες περιοχές στη χώρα μας

-Προωθούμε τα αλιευτικά προϊόντα της χώρας μας, τόσο στην εγχώρια αγορά, όσο και στις αγορές του εξωτερικού.

Εκμεταλλευόμαστε, λοιπόν, το κάθε ευρώ από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους για την ανάπτυξη του τομέα της αλιείας, μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας (ΕΠΑΛ) 2007-2013. Η απορρόφηση αυτή τη στιγμή στο Πρόγραμμα κυμαίνεται σε περίπου 41% (112.017.340.88€), ενώ οι συνολικές ενταγμένες πράξεις είναι το 64.6% (177.076.618,26). Παράλληλα «τρέχουν» αρκετά Μέτρα και εκτιμάται ότι δεν θα υπάρξει πρόβλημα στην κάλυψη των στόχων του Προγράμματος.

4.Προώθηση της «Γαλάζιας Ανάπτυξης»

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προωθεί τη «Γαλάζια Ανάπτυξη», που «πατά» στη θάλασσα. Απώτερος στόχος μας είναι, μέσα από στοχευμένες δράσεις, ορθολογική κατανομή και εκμετάλλευση των διαθέσιμων πόρων, να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες συνθήκες για:

-Βιώσιμη αειφόρο αλιεία

-Διασφάλιση του επαγγέλματος των αλιέων,

-Ανασύσταση των ιχθυοαποθεμάτων σε επίπεδα βιώσιμης απόδοσης

-Προώθηση της Έρευνας και της Τεχνολογίας

-Ενίσχυση του κλάδου των υδατοκαλλιεργειών και της μεταποίησης των αλιευτικών προϊόντων

Το ΥπΑΑΤ, με βάση και την οριστικοποίηση της νέας Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) θα συνεχίσει να υποστηρίζει τον τομέα της αλιείας και των υδατοκαλλιεργειών, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος, την προστασία του καταναλωτή και την εξασφάλιση ποιοτικών αλιευμάτων για τις επόμενες γενεές.

Πηγή:http://www.paseges.gr