Ενδιαφέρουσα συμπεράσματα σχετικά με την πορεία της αγοράς και των τιμών στα δημητριακά και στις ελαιούχες καλλιέργειες μπορεί να εξάγει κανείς, διαβάζοντας την ενδιαφέρουσα έκθεση των υπηρεσιών της ΠΑΣΕΓΕΣ για την εν λόγω αγορά.
Αναλυτικά η έκθεση της κας Δήμητρας Μάρδα – στελέχους της ΠΑΣΕΓΕΣ
Εξελίξεις στην παγκόσμια αγορά σιτηρών
Σύμφωνα με Κοινοτικά στοιχεία που παρουσιάσθηκαν στην Συμβουλευτική Επιτροπή Σιτηρών – Ελαιούχων και Πρωτεϊνούχων της 28ης.9.2012, τέλη Σεπτεμβρίου 2012 οι τιμές σίτου στην παγκόσμια αγορά διαμορφώθηκαν ως εξής : σίτος ΗΠΑ HRW Gulf 381 $/τόνο, σίτος ΗΠΑ SRW Gulf 351 $/τόνο ή 271€/τόνο (+41€/τόνο σε σύγκριση με την τιμή στα τέλη Ιουνίου 2012), Γαλλικός σίτος Ρουέν 335$/τόνο ή 259€/τόνο (+37€/τόνο σε σύγκριση με την τιμή στα τέλη Ιουνίου 2012), σίτος αρτοποιίας Μαύρης θάλασσας 345 $/τόνο (+75$/τόνο σε σύγκριση με την τιμή στα τέλη Ιουνίου 2012), σίτος ζωοτροφικός Μαύρης θάλασσας 330 $/τόνο (+85$/τόνο σε σύγκριση με την τιμή στα τέλη Ιουνίου 2012). Επισημάνθηκε επίσης η ύπαρξη ανησυχίας στις ΗΠΑ για τις σπορές χειμερινού σίτου εξ αιτίας της ξηρασίας.
Οι τιμές του σκληρού σίτου κατά τα τέλη Σεπτεμβρίου 2012 ανήλθαν στα : 312€/τόνο Γαλλίας Port –la- Nouvelle (+42€/τόνο σε σύγκριση με την τιμή προ 3μήνου), 292€/τόνο Ιταλίας Bologna, 287 €/τόνο ΗΠΑ Minneapolis HADW (18/9/2012), 283€/τόνο κατά μέσον όρο ο Ισπανικός σκληρός σίτος και 259€/τόνο Γαλλίας Ρουέν.
Κατά τα τέλη Σεπτεμβρίου 2012 οι τιμές κριθαριού FOB ανήλθαν στα : 247€/τόνο ζωοτροφικό Μαύρης Θάλασσας (+30€/τόνο σε σύγκριση με την τιμή προ 3μήνου) , 247€/τόνο Γαλλικό βυνοποιϊας Ρουέν, 238€/τόνο Γαλλικό ζωοτροφικό Ρουέν (+28€/τόνο σε σύγκριση με την τιμή προ 3μήνου), 202€/τόνο ζωοτροφικό Φινλανδίας Naantali (+28€/τόνο σε σύγκριση με την τιμή προ 3μήνου) και επομένως το Γαλλικό ζωοτροφικό κριθάρι εμφανίζεται πιο ανταγωνιστικό από αυτό της Μαύρης Θάλασσας.
Παράλληλα, οι εξαγωγικές δεσμεύσεις Κοινοτικού κριθαριού κατά το πρώτο τρίμηνο της νέας εμπορικής περιόδου 2012/13 εμφανίζουν σημαντική άνοδο σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο αλλά και σε σύγκριση με τον μέσον όρο 5ετίας.
Οι εξαγωγικές τιμές αραβοσίτου, οι οποίες κατά την έναρξη της εμπορικής περιόδου 2012/13 κατέγραψαν ραγδαία άνοδο και υποχώρησαν μερικώς στη συνέχεια, περί τα τέλη Σεπτεμβρίου διαμορφώθηκαν ως εξής: o αραβόσιτος ΗΠΑ 3YC Gulf στα 319$/τόνο ή 246€/τόνο (+35$/τόνο σε σύγκριση με την τιμή προ 3μήνου), ο ζωοτροφικός Μαύρης Θάλασσας στα 285$/τόνο (+40$/τόνο σε σύγκριση με τις προ τιμές προ 3μήνου), ο ζωοτροφικός Αργεντινής στα 269$/τόνο και ο ζωοτροφικός Βραζιλίας στα 265$/τόνο. Συγκρίνοντας τις τιμές αραβοσίτου στην ΕΕ με αυτές στις ΗΠΑ, ανταγωνιστικότερος εμφανίζεται ο ουγγρικός με 232€/τόνο fob Βουδαπέστη.
Εξελίξεις στην ΕΕ-27 κατά την εμπορική περίοδο 2011/12
Σε ό,τι αφορά στο Κοινοτικό εμπόριο κοινού σίτου, επισημάνθηκε η μείωση των εξαγωγών της ΕΕ (στους 14,5 εκ τόνους) σε σύγκριση με τον μέσον όρο 5ετίας (17,8 εκ τόνοι). Ως μεγαλύτεροι εξαγωγείς εμφανίζονται κατά σειρά τα Κ-Μ : Γαλλία, Γερμανία, Ρουμανία και ως σημαντικότεροι προορισμοί: η Αλγερία, όπου καταγράφεται αύξηση των εξαγωγών, το Μαρόκο και η Σ. Αραβία.
Μεγαλύτεροι εισαγωγείς αντίστοιχα είναι τα Κ-Μ: Ισπανία, με μερίδιο 50% των Κοινοτικών εισαγωγών κοινού σίτου, η Ιταλία, το Ην. Βασίλειο και η Ελλάδα με 6% των Κοινοτικών εισαγωγών. Ως χώρες προέλευσης του κοινού σίτου καταγράφονται οι : Ουκρανία με μερίδιο 33% στους 1,8 εκ τόνους, η Ρωσία με 1,6 εκ τόνους, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς.
Ως μεγαλύτερος εξαγωγέας Κοινοτικού κριθαριού εμφανίζεται η Γαλλία με 1,5 εκ τόνους ενώ αίσθηση προκαλεί ο διπλασιασμός του μεριδίου της Ρουμανίας στις Κοινοτικές εξαγωγές αραβοσίτου κατά το εμπορικό έτος 2011/12 ( 45% με 2 εκ τόνους ) σε σύγκριση με τον μέσον όρο της 5ετίας.
Στις εξαγωγές Κοινοτικού σκληρού σίτου (1,4 εκ τόνοι ), μεγαλύτερος εξαγωγέας ήταν η Γαλλία (69%) και κύριοι προορισμοί η Β. Αφρική (Αλγερία, Μαρόκο, Τυνησία), ενώ μεγαλύτερος εισαγωγέας ήταν η Ιταλία.
Κατά την εμπορική περίοδο 2011/12 η κατανάλωση μαλακού σίτου στην ΕΕ-27 ανήλθε στους 118,5 εκ τόνους εκ των οποίων το 47% περίπου χρησιμοποιήθηκε σαν ζωοτροφή, το 40% για ανθρώπινη κατανάλωση, 9% για βιομηχανική χρήση και ειδικότερα ένα 4% (4,6εκ τόνοι) για παραγωγή βιοκαυσίμων.
Η κατανάλωση σκληρού σίτου ανήλθε στους 8,7 εκ τόνους εκ των οποίων το 91% αφορούσε ανθρώπινη χρήση. Στο κριθάρι, η κατανάλωση ανήλθε στους 47,9 εκ τόνους εκ των οποίων 75% χρησιμοποιήθηκε για ζωοτροφή. Η κατανάλωση αραβοσίτου στην ΕΕ-27 αντίστοιχα ανήλθε στους 66,5 εκ τόνους εκ των οποίων 81% χρησιμοποιήθηκε σαν ζωοτροφή, 7% για ανθρώπινη κατανάλωση, 11% για βιομηχανική χρήση και ειδικότερα ένα 4% (2,7 εκ τόνοι) για την παραγωγή βιοκαυσίμων.
Εξελίξεις στην ΕΕ-27 κατά την εμπορική περίοδο 2012/13
Κατά το πρώτο τρίμηνο (13 εβδομάδες) της νέας εμπορικής περιόδου 2012/13, οι Κοινοτικές εισαγωγές σιτηρών ανήλθαν συνολικά στους 2,5 εκ τόνους (1,1 εκ τόνοι μαλακού σίτου, 504 χιλ τόνοι σκληρού σίτου, 890 χιλ τόνοι αραβοσίτου και 9 χιλ τόνοι κριθαριού) ενώ αντίστοιχα οι εξαγωγές ανήλθαν στα 5,8 εκ τόνους (3,6 εκ τόνοι μαλακού σίτου, 1,8 εκ τόνοι κριθαριού, 195 χιλ τόνοι σκληρού σίτου, 209 χιλ τόνοι αραβοσίτου) και επομένως η ΕΕ27 εμφανίζεται για το σύνολο των σιτηρών σαν καθαρά εξαγωγική με πλεόνασμα εξαγωγών 3,3 εκ τόνους.
Εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Σύμφωνα με Κοινοτικές εκτιμήσεις (Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της Επιτροπής, Σεπτέμβριος 2012) κατά την καλλιεργητική περίοδο 2011/12 η καλλιεργηθείσα στην Κοινότητα έκταση με μαλακό σίτο ανήλθε στα 231 εκ στρέμματα (-0,4% σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο), η αντίστοιχη έκταση σκληρού σίτου ανήλθε στα 28 εκ στρέμματα (+10,7%) . Η καλλιέργεια αραβοσίτου παρουσίασε επίσης σημαντική άνοδο (+8%) και ανήλθε στα 97 εκ στρέμματα.
Σε ότι αφορά στην παραγωγή του 2012, εκτιμάται μείωση για τον μαλακό σίτο (-2,4%) στους 125,6 εκ τόνους, μικρή αύξηση της παραγωγής του σκληρού σίτου (+1,3%) στους 8,4 εκ τόνους και σημαντική πτώση της παραγωγής αραβοσίτου (-15,5%) στους 57,5 εκ τόνους.
Σε σημαντικά Κ-Μ καταγράφεται πολύ υψηλή μείωση παραγωγής στο σύνολο των σιτηρών τους (Ρουμανία -38,5%, Ουγγαρία -23,4%) ενώ αντίθετα αύξηση της συνολικής παραγωγής εκτιμάται για τη Γαλλία (+8.9%), τη Γερμανία (+5,4%) και την Ιταλία (+5%).
Κατά την καλλιεργητική περίοδο 2011/12 σε σύγκριση με την προηγούμενη, καταγράφεται επίσης μείωση των εκτάσεων ελαιούχων[1] καλλιεργειών με μεγαλύτερη αυτήν της ελαιοκράμβης (-9,2%, στα 60,8 εκ στρέμματα). Σημαντική υποχώρηση σημείωσαν σε Κοινοτικό επίπεδο και οι εκτάσεις πρωτεϊνούχων.
Μείωση καταγράφεται και στην παραγωγή ελαιούχων. Ειδικότερα, στην ελαιοκράμβη η παραγωγή περιορίζεται μόνο στους 18,6 εκ τόνους (-3,5%) λόγω μερικής αντιστάθμισης των μειωμένων εκτάσεων από τις σημαντικά αυξημένες αποδόσεις (+7%) , ενώ στον ηλίανθο η παραγωγή περιορίσθηκε στους 7 εκ τόνους περίπου (-16,2%).
Κατά τη συζήτηση Πρόεδρος της Ο.Ε. Σιτηρών-Ελαιούχων –πρωτεϊνούχων της COPA κ. Backhouse επεσήμανε ότι 1ον) κατά την εμπορική περίοδο 2012/13 ξεχωρίζουν στην ΕΕ δύο προβληματικές ζώνες: μία με πολύ υψηλή βροχόπτωση, όπου οι γεωργικοί ελκυστήρες βουλιάζουν στο έδαφος και μία άλλη, κεντροδυτικά, με πολύ μεγάλη ξηρασία και 2ον )καταγράφεται ότι μερίδα παραγωγών σιτηρών διέθεσαν την παραγωγή τους στην αρχή της περιόδου σε πολύ χαμηλές τιμές. Επομένως οι τιμές σιτηρών στα χρηματιστήρια (futures) δεν αντανακλούν το εισόδημα όλων των παραγωγών.
Σε ότι αφορά στις ενεργειακές καλλιέργειες, ο κ Backhouse επεσήμανε ότι υπήρξε μία διαρροή σχεδίου πρότασης της Ευρ. Επιτροπής , με την οποία αποδίδονται στα βιοκαύσιμα πρώτης γενεάς αμφιλεγόμενης εγκυρότητας επιβαρυντικοί συντελεστές που αφορούν στην έμμεση αλλαγή χρήσης γης και επιπλέον προτείνεται να περιορισθεί στο 5% το μερίδιο των βιοκαυσίμων από διατροφικές καλλιέργειες. Ο Γραμματέας της Ο.Ε. Σιτηρών-Ελαιούχων –πρωτεϊνούχων της COPA κ Petit κατέθεσε σχετική διαμαρτυρία στη Συμβουλευτική και ο κ. Backhouse ζήτησε την υποστήριξη όλων των παρευρισκομένων μελών της, προκειμένου να αναθεωρηθεί αυτή η πρόταση. Όπως εξήγησε, η πρόταση, ως έχει, θα προκαλέσει ναυάγιο των επενδύσεων στον τομέα των βιοκαυσίμων α’ γενεάς με σοβαρές επιπτώσεις στους αγρότες. Θα περιορισθούν δραματικά οι επιλογές των αγροτών και συγχρόνως η ευρωπαϊκή αγορά θα στερηθεί την παράλληλα παραγόμενη πίτα (κυρίως ελαιοκράμβης). Ζήτησε δε, η Επιτροπή να ερευνήσει περισσότερο το θέμα πριν αποφασίσει. Στην πρόταση της COPA άμεσα διεφώνησε ο εκπρόσωπος της Βιομηχανίας τροφίμων, ο οποίος ζήτησε να περιορισθεί η χρήση των διατροφικών καλλιεργειών για την παραγωγή ενέργειας.
[1] Σαν ελαιούχες εννοούνται από την ΕΕ η ελαιοκράμβη, ο ηλίανθος και η σόγια.
Πηγή:paseges
