Η αγορά βιολογικών προϊόντων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Ως εκ τούτου, σκοπός της νομοθεσίας της ΕΕ είναι να εξασφαλίζεται η βεβαιότητα ότι αγοράζουν όντως βιολογικά προϊόντα όταν αυτά φέρουν την αντίστοιχη επισήμανση. Για τον λόγο αυτό το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο προέβη σε έλεγχο της εφαρμογής των κανόνων της ΕΕ που ισχύουν για το εν λόγω σύστημα ελέγχων, και συνιστά συγκεκριμένες βελτιώσεις, με έκθεσή του που έδωσε στην δημοσιότητα στις 26 Ιουνίου.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την σχετική ανακοίνωση, ο έλεγχος επιδόσεων του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) επικεντρώνεται στην αποτελεσματικότητα του συστήματος εποπτείας της βιολογικής παραγωγής και στον τρόπο με τον οποίο τα διάφορα εμπλεκόμενα όργανα (η Επιτροπή και οι αρμόδιες αρχές, οι φορείς διαπίστευσης και οι φορείς ελέγχου των κρατών μελών) εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους τόσο σε σχέση με το σύστημα ελέγχου εντός της ΕΕ όσο και κατά τη διαχείριση των καθεστώτων εισαγωγής που εφαρμόζονται σήμερα.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι καταναλωτές στην ΕΕ μπορούν να είναι βέβαιοι ότι κάθε φορά που αγοράζουν ένα βιολογικό μήλο ή ένα κομμάτι βιολογικού βοείου κρέατος από την τοπική υπεραγορά τους, τα προϊόντα αυτά έχουν παραχθεί σύμφωνα με αυστηρούς κανόνες. Το σύστημα ελέγχου των βιολογικών προϊόντων, όπως ορίζεται στους κανονισμούς της ΕΕ, αποσκοπεί στη διασφάλιση ότι οι διαδικασίες παραγωγής είναι σύμφωνες με τις αρχές για τη βιολογική παραγωγή. Για τα βιολογικά προϊόντα που προέρχονται από την ΕΕ, τα κράτη μέλη οφείλουν να θεσπίσουν ένα σύστημα ελέγχων. Οι φορείς ελέγχου, οι οποίοι διενεργούν αυτούς τους ελέγχους σε επίπεδο επιμέρους επιχειρήσεων (όπως παραγωγών, μεταποιητών και εισαγωγέων), έχουν κεντρικό ρόλο στο πλαίσιο αυτού του συστήματος. Τα βιολογικά προϊόντα που προέρχονται εκτός ΕΕ μπορούν να αναγνωριστούν ως βιολογικά, εφόσον οι κανόνες παραγωγής και τα εφαρμοζόμενα συστήματα ελέγχου θεωρηθούν ισοδύναμοι με τους αντίστοιχους κανόνες και συστήματα της ΕΕ.
Το Συνέδριο θεωρεί ότι οι αδυναμίες που ήλθαν στο φως με τον έλεγχό του πρέπει να αποκατασταθούν προκειμένου να διασφαλιστεί επαρκώς η αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος και να εξασφαλιστεί ότι δεν υπονομεύεται η εμπιστοσύνη των καταναλωτών.
Η ειδική έκθεση του ΕΕΣ (αριθ. 9/2012) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ορισμένες αρμόδιες αρχές των κρατών μελών δεν εκπληρώνουν επαρκώς τον εποπτικό ρόλο τους επί των φορέων ελέγχου. Κατά συνέπεια, ορισμένοι φορείς ελέγχου δεν πληρούν μια σειρά απαιτήσεων της ΕΕ και δεν επωφελούνται της ευκαιρίας να εφαρμόσουν ορισμένες ορθές πρακτικές. Η Επιτροπή δεν είχε προβεί σε έλεγχο των συστημάτων ελέγχου των κρατών μελών μεταξύ του 2001 και του χρόνου διενέργειας του ελέγχου του Συνεδρίου. Επίσης, οι αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν δυσκολίες κατά τη διασφάλιση της ανιχνευσιμότητας των βιολογικών προϊόντων εντός της δικαιοδοσίας τους και η ανιχνευσιμότητα αυτή είναι ακόμη δυσκολότερη για προϊόντα που διέρχονται από τα σύνορα. Όσον αφορά τα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα, διαπιστώθηκε ότι το σύστημα που διέπει τα διάφορα καθεστώτα εισαγωγής πάσχει και αυτό από αδυναμίες. Αυτά και άλλα συμπεράσματα αναφέρονται λεπτομερώς στην ειδική έκθεση.
Προς αποκατάσταση των αδυναμιών οι οποίες διαπιστώθηκαν με τον έλεγχο του Συνεδρίου διατυπώνεται μια σειρά συστάσεων:
-οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών πρέπει να ενισχύσουν τον εποπτικό ρόλο τους επί των φορέων ελέγχου·
-πρέπει να βελτιωθεί η ανταλλαγή πληροφοριών εντός ενός και του αυτού κράτους μέλους, μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, καθώς και μεταξύ των κρατών μελών·
-οι έλεγχοι πρέπει να ενισχυθούν προκειμένου να διασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις (όπως οι παραγωγοί, οι μεταποιητές και οι εισαγωγείς) πληρούν τις κανονιστικές απαιτήσεις σχετικά με την ανιχνευσιμότητα·
-η Επιτροπή πρέπει να ενισχύσει την παρακολούθηση των συστημάτων ελέγχου των κρατών μελών, πραγματοποιώντας επισκέψεις ελέγχου και συλλέγοντας και αξιοποιώντας τα απαραίτητα στοιχεία και πληροφορίες·
-όσον αφορά τις εισαγωγές, η Επιτροπή πρέπει να μεριμνά για την άσκηση της κατάλληλης εποπτείας επί των χωρών που υπάγονται στον κατάλογο εκείνων που έχουν αναγνωριστεί ως ισοδύναμες για βιολογική παραγωγή.
Οι απαντήσεις της Επιτροπής δείχνουν σε μεγάλο βαθμό τη συμφωνία της με τις συστάσεις του Συνεδρίου και υποδηλώνουν την πρόθεσή της να τις υιοθετήσει, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών ελέγχων επί των συστημάτων ελέγχου της βιολογικής παραγωγής από το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων από το 2012 και εξής.
Το πλαίσιο
Η βιολογική παραγωγή είναι ένα συνολικό σύστημα διαχείρισης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και της παραγωγής τροφίμων με στόχο τη βιώσιμη γεωργία, την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας και τη χρήση διαδικασιών που δεν βλάπτουν το περιβάλλον, την υγεία του ανθρώπου, των φυτών και των ζώων, καθώς και την καλή διαβίωση των ζώων. Η αγορά βιολογικών προϊόντων έχει αναπτυχθεί ραγδαία και παρουσιάζει ποσοστά ετήσιας αύξησης που υπερβαίνουν το 10 % κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Η ευρωπαϊκή αγορά βιολογικών προϊόντων ανέρχεται σε 20 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως και υπολογίζεται ότι αντιστοιχεί στο 1,5 % της συνολικής αγοράς τροφίμων.
Πηγή:paseges
