Είναι από τις πιο συχνές ψυχικές παθήσεις η διαταραχή πανικού κατά την οποία ο ασθενής παρουσιάζει αιφνίδια και απρόσμενα επεισόδια έντονου φόβου και άγχους. Τα επεισόδια αυτά ονομάζονται κρίσεις πανικού και η διάρκεια τους μπορεί να είναι από μερικά λεπτά έως μερικές ώρες. Εκδηλώνονται χωρίς καμία προειδοποίηση και η αιτία έναρξης τους μπορεί να μην είναι συνειδητά γνωστή. Υπολογίζεται ότι μέχρι 4% του πληθυσμού υποφέρει από σοβαρές και συχνές κρίσεις πανικού. Στις γυναίκες η πάθηση είναι 2 έως 3 φορές συχνότερη σε σύγκριση με τους άνδρες.
Αιτιολογία
Ο πανικός είναι ένας εκρηκτικός συνδυασμός σε δύο αντίθετα πράγματα. Από τη μια μεριά υπάρχει στο άτομο μια έντονη επιθυμία και λαχτάρα για να προχωρήσει στην ανάπτυξη και τη ζωή. Από την άλλη μεριά υπάρχει ο φόβος και η αμφιβολία. Και τα δυο αυτά αντίθετα συναισθήματα πρέπει να υπάρχουν στον άνθρωπο. Όταν όμως υπάρξει μέσα του μια έντονη σύγκρουση αυτών των δυο, εκεί εκδηλώνεται η κρίση. Υπάρχει ο φόβος ότι «θα χάσω τον έλεγχο». Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εμφάνιση κρίσης πανικού σε γυναίκες που πρόκειται να παντρευτούν. Ενώ έχουν μια έντονη λαχτάρα να προχωρήσουν, για αλλαγή, για ανάπτυξη, για δημιουργία, ταυτόχρονα έχουν και μια έντονη αμφιβολία «θα τα καταφέρω;» και το φόβο να αφήσουν το πατρικό σπίτι.
Συμπτωματολογία
Άνθρωποι που υποφέρουν από διαταραχές πανικού:
-Αισθάνονται έντονο άγχος που μπορεί να φτάσει σε ανυπόφορο βαθμό.
-Αισθάνονται ότι κάτι κακό θα συμβεί, συνήθως ότι θα «τρελαθεί», θα πεθάνει, και μερικές φορές το κάτι «κακό» δεν καθορίζεται.
-Ο κόσμος τριγύρω του, το περιβάλλον του, πιθανόν να του φαίνονται περίεργα ή «μη πραγματικά».
Οι κρίσεις πανικού, εκτός από τα ψυχικά συμπτώματα που αισθάνεται ο ασθενής, συνοδεύονται και από έντονα σωματικά συμπτώματα που περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
τρέμουλο, ιδρώτας, πόνο στο στήθος, ταχυπαλμία, δύσπνοια, αίσθημα ασφυξίας, αίσθημα πνιγμού, αναγούλες, ναυτία, κράμπες, ζαλάδα, μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα στα χέρια, ρίγος ή εξάψεις, αίσθημα αδυναμίας και τάση λιποθυμίας.
Δεν παρουσιάζονται όλα τα πιο πάνω συμπτώματα σε ένα ασθενή με κρίση πανικού.
Θεραπεία
Υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που αυξάνουν τις πιθανότητες κάποιος να εκδηλώσει μια κρίση πανικού. Μερικοί από αυτούς είναι:
-Η ιδιοσυγκρασία Οι νευρικοί, αγχώδεις και με χαμηλή ικανότητα προσαρμογής άνθρωποι έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν μια κρίση πανικού σε σχέση με τους πιο ήρεμους. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ένας ήρεμος άνθρωπος δεν μπορεί να έχει κάποια φοβία.
-Οι άμυνες. Αν ανήκετε σε αυτούς που προτιμούν να κρατούν ότι τους απασχολεί για τον εαυτό τους και σκέφτονται συνεχώς αρνητικά για ότι τους συμβαίνει, αν δέχεστε παθητικά ότι σας φέρνει η ζωή ή προτιμάτε να αποφεύγετε ότι σας φοβίζει, τότε έχετε περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσετε το πρόβλημα.
-Η εικόνα για τον εαυτό σας. Ο τρόπος που βλέπετε τον εαυτό σας και η εμπιστοσύνη που έχετε στις δυνατότητές σας, πράγματα τα οποία «χτίζονται» στην παιδική ηλικία μέσα στην οικογένεια.
-Οι διδαγμένες συμπεριφορές. Αν έχετε μεγαλώσει με άτομα που αντιδρούν στις δυσκολίες με φοβίες και πανικό, τότε έχετε περισσότερες πιθανότητες να κάνετε κι εσείς το ίδιο.
-Η ηλικία. Το πρόβλημα παρουσιάζεται συνήθως μετά την ηλικία των 18 ετών, όταν δηλαδή χάνεται η παιδικότητα και δεν εκφράζονται τα συναισθήματα τόσο αυθόρμητα.
-Η ζωή στις μεγάλες πόλεις. Η καθημερινή πίεση, ο συνεχής θόρυβος, η έλλειψη χαλάρωσης επηρεάζουν την ψυχολογική σας κατάσταση.
Το πρώτο βήμα για την αντιμετώπισή των κρίσεων πανικού είναι να συνειδητοποιήσουμε τους φόβους μας και να αναγνωρίσουμε τα συμπτώματα που εμφανίζονται.
Τη στιγμή που νοιώθουμε τα πρώτα συμπτώματα πρέπει να κλείσουμε τα μάτια μας και να πάρουμε μερικές ήρεμες αναπνοές.
Να αλλάξουμε και τις σκέψεις που προέρχονται από την κρίση πανικού και συνήθως είναι σχετικές με τον κίνδυνο της υγείας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί επαναλαμβάνοντας λέξεις ή φράσεις όπως «είμαι καλά», δεν συμβαίνει τίποτα», «μπορώ να ελέγξω το σώμα μου» κτλ.
Η εκμάθηση τεχνικών αναπνοών και τεχνικών χαλάρωσης είναι πολύ αποτελεσματικές στη διαχείριση των κρίσεων πανικού.
Επιπλοκές
-Χωρίς θεραπεία, η διαταραχή πανικού μπορεί να επιβαρύνει σοβαρά την ποιότητα ζωής του ατόμου. Έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι με διαταραχή πανικού είναι πιο επιρρεπείς στην κατάχρηση ουσιών (αλκοόλ, ναρκωτικά) και στην κατάθλιψη, ξοδεύουν πολύ χρόνο σε νοσοκομεία και λιγότερο χρόνο σε ευχάριστες δραστηριότητες.
-Ένας άμεσος κίνδυνος είναι ότι συχνά οδηγεί σε αγοραφοβία ή άλλη φοβία, γιατί αν κάποιος έχει υποστεί μια προσβολή πανικού σε κάποια κατάσταση μπορεί να αρχίσει να αποφεύγει παρόμοιες καταστάσεις, π.χ. αν συνέβη καθώς οδηγούσε, ίσως αρχίσει να αποφεύγει την οδήγηση και τελικά να αναπτύξει φοβία για την οδήγηση.
Πρόληψη
-Εξοικειωθείτε με τα συμπτώματα της προσβολής πανικού. Θα σας ανακουφίσει αρκετά από το άγχος, αφού δεν θα φοβάστε ότι μπορεί να τρελαθείτε ή να πάθετε καρδιακή προσβολή.
-Μάθετε να αποδέχεστε το άγχος αντί να μάχεστε ενάντιά του. Παρατηρήστε το χωρίς κριτική για το αν είναι καλό ή κακό. Να θυμάστε ότι το άγχος είναι απλά μια αντίδραση. Η ύπαρξή σας είναι πολύ περισσότερο απ’ αυτό.
-Εξετάστε τις απόψεις σας γύρω από τον πανικό, για να διαπιστώσετε κατά πόσο πυροδοτείτε το άγχος σας χωρίς λόγο.
-Αφιερώστε αρκετό χρόνο για χαλάρωση καθημερινά. Η ακόλουθη τεχνική αναπνοής, αν γίνεται τακτικά, θα σας βοηθήσει να είστε γενικά πιο χαλαροί και να έχετε λιγότερο στρες, μειώνοντας έτσι την πιθανότητα προσβολής πανικού. Κλείστε τα μάτια και δώστε προσοχή στην αναπνοή σας. Πάρτε μια βαθιά αναπνοή μέχρι την κοιλιά. Στην εισπνοή μετρήστε μέχρι το 7 και στην εκπνοή μετρήστε μέχρι το 11 (το σημαντικό είναι να δίνετε περισσότερο χρόνο στην εκπνοή απ’ ότι στην εισπνοή)
Πως να τις αντιμετωπίσετε
Εάν ένα άτομο έχει διαγνωστεί με κρίσεις πανικού στο παρελθόν και είναι εξοικειωμένος με τα σημεία και τα συμπτώματα, οι παρακάτω γνωσεις και τεχνικές μπορούν να βοηθήσουν.
1. Κατ 'αρχάς, χαλαρώστε ώστε όλες τις μεγάλες μυϊκές ομάδες του σώματός σας να χαλαρώσουν και αυτές. Χρησιμοποιήστε τα κατάλληλα βότανα
2. Επιβραδύνετε την αναπνοή σας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα με το να σφύξετε τα χείλει σας, σαν να φυσάτε ένα κερί. Επίσης, τοποθετήστε τα χέρια σας στο στομάχι σας για να νιώσετε την ταχύτητα της αναπνοής σας. Αυτό μπορεί να σας επιτρέψει να ελέγξετε καλύτερα τα περαιτέρω συμπτώματά σας.
3. Πείτε στον εαυτό σας οτι αν είμαι σε θέση να μιλήσω και να αναπνεύσω.
4. Μην ξεχνάτε οτι μπορείτε να πάθετε κρίση πανικού και όταν όλα στη ζωή σας είναι ... τέλεια. Δεν θα πρέπει να σας κάνει εντύπωση το γεγονός ότι παρουσιάζετε κρίσεις πανικού ενώ η ζωή σας πηγαίνει γενικώς καλά. Oι κρίσεις πανικού είναι αντιδράσεις σε εξωτερικά ή εσωτερικά ερεθίσματα και μπορεί να εμφανιστούν ανεξάρτητα από τη γενική κατάσταση της ζωής μας.
5. Τα συμπτώματα του πανικού παρότι είναι πολύ δυσάρεστα δε δημιουργούν πραγματικούς κινδύνους για τη σωματική σας υγεία. Η κρίση πανικού δεν μπορεί να επιφέρει κανενός είδους μόνιμη βλάβη, είτε στη σωματική είτε στην ψυχική σας υγεία.
6. Οι κρίσεις πανικού δεν πρόκειται να σας επηρεάσουν περισσότερο όταν θα είστε έγκυος, αλλά δεν θα επηρεάσουν ούτε και την υγεία του εμβρύου. Μάλιστα οι ορμονικές αλλαγές που παρατηρούνται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι πιθανό να λειτουργήσουν προστατευτικά ως προς την εμφάνιση κρίσεων πανικού.
Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε οτι αν δεν αντιμετωπίσουμε άμεσα τις κρίσεις πανικού, μπορούν να εξελιχθούν σε άλλες ψυχικές παθήσεις, να περιλαμβάνουν ειδικά παράλογους φόβους (αγοραφοβία).
Επίσης η αποφυγή κοινωνικών επαφών, η εμφάνιση κατάθλιψης και οι αυτοκτονικές σκέψεις ή ενέργειες είναι τα συνηθέστερα προβλήματα διαταραχής πανικού.
Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας
Μη διστάζετε να ζητήσετε τη βοήθεια ειδικού. Οι φοβίες θεραπεύονται και αξίζει να προσπαθήσετε για να αποκτήσετε μια φυσιολογική και χαρούμενη ζωή!
Πηγή:timeliness24.gr και iatropedia.gr
