Τι είναι η υπερφαγεία; Πόσο σοβαρή διαταραχή της ψυχικής υγείας μας αποτελεί; Πώς εκδηλώνεται; Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί;
Χαρακτηριστικά ενός επεισοδίου
Ένα επεισόδιο υπερφαγίας χαρακτηρίζεται και από τα δύο παρακάτω στοιχεία:
-Το άτομο τρώει μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (π.χ. μέσα σε δύο ώρες) ποσότητα τροφής πολύ μεγαλύτερη απ’ εκείνη που θα έτρωγαν οι περισσότεροι άνθρωποι στο ίδιο χρονικό διάστημα και κάτω από παρόμοιες συνθήκες
-Yπάρχει αίσθηση απώλειας του ελέγχου στην ποσότητα της τροφής που καταναλώνεται κατά τη διάρκεια του επεισοδίου π.χ. το άτομο νιώθει ότι δεν μπορεί να σταματήσει ή να ελέγξει τι ή πόσο τρώει
Διαιτητικές πρακτικές που οδηγούν σε υπερφαγικά επεισόδια
Αποφυγή κατανάλωσης τροφής
Ορισμένοι άνθρωποι δεν τρώνε τίποτα ανάμεσα στα επεισόδια υπερφαγίας. Μάλιστα μπορεί να μη φάνε για μέρες. Τις περισσότερες φορές όμως παύουν να τρώνε για όσο αντέξουν ή/και συνήθως αποφεύγουν το βραδινό φαγητό. Αυτό συχνά δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο, υπερφαγία→«λιμοκτονία»→υπερφαγία.
Μείωση της συνολικής πρόσληψης τροφής
Συνήθως η τεχνική αυτή αφορά τη διατήρηση της ποσότητας κάτω από ένα συγκεκριμένο όριο θερμίδων. Για πολλά άτομα το όριο αυτό ανέρχεται στις 1000 με 1200 θερμίδες τη μέρα, πολύ λιγότερο από το ποσό που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός για την καθημερινή φυσιολογική του λειτουργία.
Αποφυγή ορισμένων τύπων τροφών
Όταν οι άνθρωποι που υποφέρουν από υπερφαγία ερωτηθούν: «Τι τρως όταν σε πιάνει υπερφαγία?» συνήθως δύο είδη απαντήσεων. Η πρώτη έχει σχέση με το είδος της τροφής. Έτσι μπορεί να απαντήσουν «γλυκά» ή «χορταστικά πράγματα». Η δεύτερη έχει να κάνει με τη στάση τους απέναντι στο φαγητό. Μπορεί λοιπόν να απαντήσουν, «απαγορευμένες τροφές», «επικίνδυνες τροφές» ή «παχυντικές τροφές». Είναι ολοφάνερο ότι στα περισσότερα υπερφαγικά επεισόδια, το άτομο καταναλώνει τροφές που προσπαθεί υπό κανονικές συνθήκες να αποφύγει.
Διατροφική προσέγγιση
Η κύρια θεραπεία για την αποφυγή των υπερφαγικών επεισοδίων είναι η ψυχολογική υποστήριξη σε συνδυασμό με διατροφική εκπαίδευση από έναν έμπειρο και εκπαιδευμένο διαιτολόγο όπου χρησιμοποιήτε μια πληθώρα στρατηγικών αντιμετώπισης, όπως:
Αναλυτικό ημερολόγιο καταγραφής τροφής, συναισθημάτων και ύπνου
Μέσα από αυτό μπορούμε να δούμε τα επεισόδια και αν υπάρχουν συνήθειες που συνδέονται με συγκεκριμένες ώρες της ημέρας και/ ή με συναισθήματα. Η κατάσταση του ύπνου είναι πολύ σημαντική και ο ιδανικός ύπνος είναι για όλους μας 7-8 συνεχής ώρες, χωρίς δηλαδή διακοπές κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Ενίσχυση της εικόνας του φαγητού
Διεύρυνση της ποικιλίας των τροφών ή του τρόπου που παρουσιάζονται. Κατανάλωση φαγητού σε ωραίο περιβάλλον όπως για παράδειγμα λουλούδια, καλά πιάτα κλπ.
Καθιέρωση του πρωινού γεύματος
Επιφέρει σταθεροποίηση των επιπέδων γλυκόζης μέσα στην ημέρα και μείωση της κορτιζόλης ενώ επιτυγχάνονται μεγαλύτερα επίπεδα ενέργειας, καλύτερη συγκέντρωση και μείωση της πείνας. Συστήνεται το 25% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης να προέρχεται από το πρωινό γεύμα με επαρκή ποσότητα πρωτείνης, υδατανθράκων, φρούτων ή λαχανικών.
Αργή κατανάλωση φαγητού
Η κατανάλωση του φαγητού να γίνεται σε ένα μέρος. Είναι σημαντικό να γευτεί το άτομο, να μην κάνει τίποτε άλλο, να είναι καθηστό, να φάει αργά και να νιώσει την αίσθηση των γεύσεων. Πολλά άτομα συχνά καταναλώνουν γεύματα με γρήγορο ρυθμό μπροστά στην τηλεόραση χωρίς να καταλαβένουν τι και πόσο τρώνε. Έρευνες έχουν δείξει ότι όσο διαρκεί το αγαπημένο τους πρόγραμμα άλλο τόσο διαρκεί και το γεύμα. Συστήνετε λοιπόν κατανάλωση φαγητού στο τραπέζι και για «παρέα» ίσως κάποια χαλαρή μουσική ενώ παράλληλα καλό θα ήταν το γεύμα να διαρκεί 20 λεπτά, δηλαδή καλό μάσημα της τροφής και παύσης ενδιάμεσα.
Ευεργετικές τροφές
Εξηγούμε στα άτομα την σημασία να σημπεριλαμβάνουν καθημερινά στο διαιτολογιό τους ευεργετικές τροφές όπως το ελαιόλαδο, τις φακές, τις ντομάτες, το μπρόκολο, το πράσινο τσάι, τις πιπεριές, το μοσχαρίσιο συκώτι, τη βρώμη, τα βερίκοκα, το πεπόνι, τον αρακάς, τα λιπαρά ψάρια, το κρεμμύδι και το σκόρδο, τις φράουλες. Είναι σημαντικό να απενοχοποιηθούν τα άτομα για τις θερμίδες που κάποια από αυτά τα τρόφιμα περιέχουν. Αυτές οι τροφές προωθούν τον κορεσμό και προάγουν την υγεία σε τέτοιο βαθμό που θεωρούνται «φάρμακα»!
Μαρία Χριστοπούλου, RD΄, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity, Επιστημονική Συνεργάτης Κέντρου Ημέρας «ΑΝΑΣΑ»
Πηγή:flowmagazine.
