Ο δείκτης της ζυγαριάς μας ανεβαίνει συνεχώς, ενώ εμείς συνεχίζουμε να καταναλώνουμε ακριβώς την ίδια ποσότητα φαγητού με παλιότερα. Μήπως οι αιτίες για τα περιττά μας κιλά βρίσκονται εκτός ψυγείου;
Η ηλικία
Όσο μεγαλώνουμε, μειώνουμε τη φυσική μας δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να παίρνουμε επιπλέον κιλά. Υπεύθυνες, όμως, για την αύξηση του βάρους μας μετά από κάποια ηλικία είναι και ορισμένες ορμονικές μεταβολές που συντελούνται στον οργανισμό, οι οποίες μειώνουν τον ρυθμό του μεταβολισμού και αυξάνουν τη συσσώρευση ενδοκοιλιακού λίπους. Σύμφωνα με τους ειδικούς, μετά την ηλικία των 30 ετών και ανά δεκαετία υπάρχει μείωση του μεταβολισμού κατά 10%. Στην πραγματικότητα, αυτό που συμβαίνει είναι ότι μειώνεται η έκκριση της αυξητικής ορμόνης (που διεγείρει τον μεταβολισμό), ενώ αυξάνεται η κορτιζόλη (η οποία τον καταστέλλει). Παράλληλα, οι δράση των κατεχολαμινών (ορμόνες που διεγείρουν τις καύσεις) ελαττώνεται στα κύτταρα-στόχους, όπως αυτά των μυών και του λίπους. Έτσι, ένας άνθρωπος μέσης ηλικίας παίρνει ευκολότερα βάρος συγκριτικά με κάποιον νεότερο, ακόμα και όταν γυμνάζεται συστηματικά και προσέχει τη διατροφή του. Η φυσιολογική αυτή διαδικασία γήρανσης αφορά άνδρες και γυναίκες, αν και οι γυναίκες κινδυνεύουν να αυξήσουν παραπάνω το βάρος τους κατά την εμμηνόπαυση, όπου ο μεταβολισμός επιβραδύνεται κατά 10% περίπου χωρίς να προηγηθεί αλλαγή στις διατροφικές τους συνήθειες.
Τα φάρμακα
Υπεύθυνα για τα παραπανίσια μας κιλά μπορεί να είναι και τα φάρμακα που παίρνουμε. Οι ειδικοί τονίζουν ότι μία από τις πιο συνηθισμένες παρενέργειες φαρμάκων που λαμβάνουμε για κοινές παθήσεις, όπως ο διαβήτης, η υπέρταση ή η κατάθλιψη, είναι η αύξηση του βάρους. Μελέτες διαπίστωσαν ότι ανάμεσα στα φάρμακα που ενοχοποιούνται για αύξηση των κιλών μας είναι οι β-αναστολείς, που συστήνονται σε περιπτώσεις υπέρτασης, αρρυθμιών ή κρίσεων πανικού, τα κορτικοστεροειδή, τα οποία χορηγούνται σε αυτοάνοσα νοσήματα ή χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις, η ινσουλίνη, που δίνεται σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, καθώς και ορισμένα αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωτικά φάρμακα.
Ο θυρεοειδής
Στην περίπτωση υποθυρεοειδισμού (διαταραχή του θυρεοειδούς αδένα κατά την οποία δεν παράγονται αρκετές ποσότητες ορμονών) ελαττώνεται ο ρυθμός των καύσεων, με αποτέλεσμα να παίρνουμε βάρος και να έχουμε κατακράτηση υγρών ακόμα και όταν καταναλώνουμε την ίδια ακριβώς ποσότητα φαγητού με πριν (όταν λειτουργούσε φυσιολογικά ο θυρεοειδής). Μέχρι να αντιμετωπιστεί φαρμακευτικά το πρόβλημα, ολόκληρος ο οργανισμός μας, επομένως και ο μεταβολισμός μας, κινείται αργά. Έτσι, αισθανόμαστε συχνά κουρασμένοι και δεν μπορούμε να αντεπεξέλθουμε σε έντονες δραστηριότητες. Ο οργανισμός επανέρχεται στους φυσιολογικούς του ρυθμούς όταν ρυθμιστούν τα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδούς.
Ο ανεπαρκής ύπνος
Οι λίγες ώρες ύπνου συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας, λένε οι ειδικοί. Τι ακριβώς συμβαίνει, λοιπόν, στον οργανισμό μας; Όσο κοιμόμαστε συντελούνται ορμονικές διεργασίες που δεν μπορούν να επιτελεστούν αν διαταραχθεί ο βιολογικός μας ρυθμός. Η έλλειψη ύπνου επηρεάζει τα επίπεδα των ορμονών που σχετίζονται με την όρεξη, της γκρελίνης και της λεπτίνης. Η λεπτίνη (ρυθμίζει την όρεξη και δίνει εντολή στον εγκέφαλο σχετικά με το ποσοστό διαθέσιμης σωματικής ενέργειας) είναι απούσα, ενώ η γκρελίνη (υπεύθυνη για την πείνα) συμβάλλει στην αύξηση του βάρους. Έτσι, όσοι κοιμούνται λίγες ώρες συστηματικά έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να πεινάνε και να τρώνε περισσότερο σε σχέση με όσους απολαμβάνουν φυσιολογικές ώρες ύπνου. Περισσότερα στο θέμα «Οι ορμόνες που μας κυβερνούν» (σελ. 38).
Το στρες
Μαλώσατε έντονα με έναν συνάδελφό σας; Τη στιγμή του καβγά, ο οργανισμός παράγει σε πολύ μεγάλη ποσότητα κορτιζόλη, μια ορμόνη που σχετίζεται με την αύξηση του βάρους. Το ίδιο συμβαίνει κάθε φορά που βρίσκεστε αντιμέτωποι με κάποιο στρεσογόνο γεγονός. Η κατάσταση, όμως, ξεφεύγει από τα φυσιολογικά επίπεδα όταν μιλάμε για μακροχρόνιο και παρατεταμένο στρες (π.χ. απώλεια αγαπημένου προσώπου). Τότε ο οργανισμός παράγει υψηλά επίπεδα ορμονών του στρες, όπως η κορτιζόλη, που μειώνουν τον ρυθμό του μεταβολισμού. Η υπερπαραγωγή της κορτιζόλης οδηγεί μεταξύ άλλων και στη συσσώρευση κιλών στην κοιλιά (σπλαχνικό λίπος).
Πηγή: Βασισμένο σε άρθρο από το vita
