Αν και πολλοί τις κατηγορούν και έχουν την τάση να τις απορρίπτουν συνολικά, οι πρωτεϊνούχες τροφές είναι απαραίτητες καθημερινά αλλά σε περιορισμένη ποσότητα, αφού μας δίνουν ουσίες εξαιρετικής σημασίας. Άλλωστε, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι μιλάμε για τα πολύτιμα ψάρια και θαλασσινά, το παραδοσιακό μας γιαούρτι και τα τυριά και, βέβαια, το κρέας της Κυριακής και των γιορτών στη μεσογειακή διατροφή.
1. Φώσφορος
Είναι το δεύτερο πιο διαδεδομένο μέταλλο στον οργανισμό μετά το ασβέστιο.
Πώς μας βοηθά; Συμβάλλει στην καλή υγεία των δοντιών και των οστών και σε διάφορες διεργασίες του οργανισμού, σε συνέργεια με το ασβέστιο, γι’ αυτό και οι ημερήσιες ανάγκες μας σε φώσφορο είναι ανάλογες με εκείνες σε ασβέστιο, καθώς αν είναι χαμηλά τα επίπεδα του ενός ή του άλλου, είναι μειωμένες οι δράσεις και των δύο.
Οι καλύτερες πηγές: Πασατέμπο, ηλιόσποροι, ταχίνι, γαλακτοκομικά, ψάρια, φιστίκια, βρόμη, κουκουνάρι, λιναρόσπορος, αμύγδαλα, καρύδια, συκώτι, θαλασσινά.
2. Βιταμίνη D
Μικρές μόνο ποσότητές της παίρνουμε από τη διατροφή μας, γιατί πρόκειται για μια βιταμίνη που συνθέτει ο οργανισμός μας με τη βοήθεια του ήλιου.
Πώς μας βοηθά; Είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου και του φωσφόρου από τον οργανισμό (που με τη σειρά τους είναι υπεύθυνα για την καλή υγεία των οστών και των δοντιών μας) και βοηθά στην καλή λειτουργία του καρδιαγγειακού και του μυϊκού συστήματος, αλλά και πιθανώς προστατεύει από κάποιες μορφές καρκίνου (π.χ. του παχέος εντέρου).
Οι καλύτερες πηγές: Γαλακτοκομικά, αυγά, λιπαρά ψάρια (π.χ. σαρδέλα, σολομός, σκουμπρί), θαλασσινά (π.χ. στρείδια).
3. Βιταμίνες του συμπλέγματος Β
Είναι δύσκολο να λείψουν στους κατοίκους του ανεπτυγμένου κόσμου (εκτός αν κάποιος πάσχει από αλκοολισμό), καθώς βρίσκονται σε πάρα πολλές τροφές, κυρίως τις πρωτεϊνούχες. Πρόκειται για τις βιταμίνες Β1 (θειαμίνη), Β2 (ριβοφλαβίνη), Β3 (νιασίνη), Β5 (παντοθενικό οξύ), Β6 (πυριδοξίνη) Β9 (φυλλικό οξύ) και Β12 (κυανοκοβαλαμίνη).
Πώς μας βοηθούν; Συμμετέχουν στο μεταβολισμό των υδατανθράκων, των λιπών και των πρωτεϊνών για την παραγωγή ενέργειας. Επίσης, θεωρούνται οι βιταμίνες του νευρικού συστήματος.
Οι καλύτερες πηγές: Πρωτεϊνούχες τροφές, ξηροί καρποί (π.χ. ηλιόσποροι, φιστίκια, αμύγδαλα), δημητριακά (π.χ. βρόμη, νιφάδες πρωινού από καλαμπόκι).
4. Ασβέστιο
Είναι το πιο διαδεδομένο μέταλλο στον οργανισμό και το 99% από αυτό βρίσκεται στα οστά και τα δόντια.
Πώς μας βοηθά; Έχει καταλυτική σημασία για την καλή υγεία των οστών και των δοντιών, αλλά και για διάφορες μεταβολικές λειτουργίες του
οργανισμού.
Οι καλύτερες πηγές: Γαλακτοκομικά. Από τα τυριά εξαιρετικά πλούσια είναι η παρμεζάνα και η γραβιέρα.
5. Σίδηρος
Είναι το σημαντικότερο μέταλλο για τον οργανισμό, αφού είναι καταλυτικός για την παραγωγή ενέργειας.
Πώς μας βοηθά; Ο κύριος ρόλος του είναι να μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς του σώματος.
Οι καλύτερες πηγές: Κόκκινο κρέας (κυρίως το συκώτι, το μοσχάρι και μετά το αρνί, το κουνέλι, το χοιρινό και τα πουλερικά), ξηροί καρποί, δημητριακά, αυγά, θαλασσινά. Από τις φυτικές του πηγές (π.χ. φακές, σπανάκι), ο σίδηρος απορροφάται καλύτερα όταν συνδυάζεται με βιταμίνη C και πρωτεΐνες.
6. Ψευδάργυρος
Είναι ένα πολύ σημαντικό ιχνοστοιχείο με ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Πώς μας βοηθά; Είναι στενά συνδεδεμένος με τη σωστή δράση της ινσουλίνης, την ίαση πληγών και την καλή λειτουργία του αναπαραγωγικού καθώς και του ανοσοποιητικού συστήματος.
Οι καλύτερες πηγές: Θαλασσινά, ταχίνι, κρέατα, ξηροί καρποί, πουλερικά, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια.
7. Σελήνιο
Ένα ζωτικής σημασίας ιχνοστοιχείο για τον οργανισμό που λειτουργεί συνεργικά με τη βιταμίνη Ε και έχει σημαντικές αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Πώς μας βοηθά; Διατηρεί υγιές το δέρμα και βοηθά το αναπαραγωγικό σύστημα, ενώ θεωρείται ότι έχει αντικαρκινικές ιδιότητες και ότι αποτοξινώνει τον οργανισμό από ουσίες όπως ο καπνός, το αλκοόλ κλπ.
Οι καλύτερες πηγές: Πρωτεϊνούχα τρόφιμα (συκώτι, νεφρά, ψάρια, κρέας, θαλασσινά, πουλερικά, γαλακτοκομικά, αυγά), αλλά και τα φρούτα και τα λαχανικά, ανάλογα με το χώμα στο οποίο έχουν μεγαλώσει.
8. Αμινοξέα
Πρόκειται για μια κατηγορία ενώσεων -από τις οποίες αποτελούνται οι πρωτεΐνες- με κυριότερες την τυροσίνη και την τρυπτοφάνη, οι οποίες αποτελούν πρόδρομες ουσίες για ορμόνες-νευροδιαβιβαστές (την ντοπαμίνη και τη σεροτονίνη) του εγκεφάλου, βασικές για τη ρύθμιση των εγκεφαλικών λειτουργιών. Επίσης, η λευκίνη (αντικαταβολικό αμινοξύ) είναι ένα αμινοξύ που έχει βρεθεί ότι μειώνει τον καταβολισμό (έκπτωση) των μυΐκών ιστών που επέρχεται με το γήρας.
Πώς μας βοηθούν; Συμβάλλουν στη βελτίωση της διάθεσης, στην καλύτερη λειτουργία του εγκεφάλου και είναι σημαντική πηγή ενέργειας.
Οι καλύτερες πηγές: Προϊόντα ζωικής προέλευσης (με κυριότερα το κρέας και τα γαλακτοκομικά), σοκολάτα.
Τα πολύτιμα ω-3
Πρόκειται για μια κατηγορία «καλών» πολυακόρεστων λιπαρών που είναι σημαντικά για την υγεία μας, αλλά καθώς δεν μπορεί να τα συνθέσει ο οργανισμός μας, πρέπει να τα προσλαμβάνουμε από την τροφή μας. Στα ω-3 λιπαρά οξέα ανήκουν το εικοσιπεντανοϊκό οξύ (EPA) και το δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA), που βρίσκονται κυρίως σε ψάρια και θαλασσινά, και το α-λινολενικό οξύ (ALA), που περιέχεται σε σπόρους, χόρτα και λαχανικά, όπως ο λιναρόσπορος, η αντράκλα και το μπρόκολο.
Πώς μας βοηθούν; Τα ω-3 φαίνεται ότι συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, προστατεύουν την καρδιά (χάρη στην αντιθρομβωτική τους δράση), ρυθμίζουν την πίεση και το σάκχαρο του αίματος, τονώνουν τη μνήμη. Επίσης, τους αποδίδονται αντικαταθλιπτικές ιδιότητες, δρουν αντικαρκινικά (κυρίως όσον αφορά στον καρκίνο του μαστού και του προστάτη), καταπολεμούν τις φλεγμονές (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα), είναι ευεργετικά και για το άσθμα.
Οι καλύτερες πηγές: Λιπαρά ψάρια (π.χ. σολομός, τόνος, γαύρος, σκουμπρί, σαρδέλα). Επίσης, περιέχονται και σε φυτικά τρόφιμα, όπως ο λιναρόσπορος και το λινέλαιο, τα καρύδια, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (π.χ. το σπανάκι).
Πηγή:http://www.vita.gr
