Αλπικός κήπος

λεπτά

Με τον όρο Αλπικός κήπος χαρακτηρίζεται το τμήμα εκείνο του εδάφους, αυτόνομο η περιλαμβανόμενο σε μεγάλο κήπο, στο οποίο καλλιεργούνται Αλπικά η τουλάχιστον ορεινά φυτά.

Ο κήπος αυτός μπορεί να πλησιάζει πολύ το βραχώδη κήπο αλλά διαφέρει κυρίως στα είδη φυτών που μπορούμε να καλλιεργήσουμε ώστε το τελικό αποτέλεσμα να μοιάζει με τα ορεινά και Αλπικά περιβάλλοντα.

Και στον Αλπικό κήπο θα αφθονούν οπωσδήποτε οι βράχοι οι όποιοι επίσης πρέπει να είναι αλλού πυριτικοί και αλλού ασβεστολιθικοί. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν πρόκειται μόνο για την δημιουργία αισθητικών "εφέ", αλλά και για τη δημιουργία ενός πραγματικού τμήματος ορεινού περιβάλλοντος με όλα τα χαρακτηριστικά.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να θυμηθούμε ότι τα βουνά των ασβεστούχων ζωνών παρουσιάζουν στρώματα διατεταγμένα οριζόντια η σχεδόν οριζόντια, ενώ των πυριτικών οροσειρών εμφανίζουν κατακόρυφες ρωγμές. Στα τοπία αυτά προσαρμόζονται με μεγαλύτερη φυσικότητα τα διάφορα φυτά που πρόκειται να φυτευτούν και πρέπει να είναι κατάλληλα για τους βράχους, οι οποίοι προορίζονται να τα φιλοξενήσουν.
Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι Αλπικός κήπος μπορεί να εγκατασταθεί είτε σε βουνό, οπότε όλα είναι ποιο εύκολα, είτε σε πεδινό μέρος, οπότε και εδώ θα πρέπει να δημιουργηθούν βραχώδεις πλαγιές με μικροκλίματα.

Για τον παραπάνω σκοπό, θα χρησιμοποιηθούν πέτρες, που έχουν αλλοιωθεί ήδη από τα στοιχεία της φύσης, και μάλιστα πέτρες που αν είναι δυνατόν να έχουν πάνω τους λειχήνες η βρύα. Οι λειχήνες και τα βρύα προσαρμόζονται σχεδόν σε όλα τα περιβάλλοντα και θα εξακολουθήσουν να ζουν και να δίνουν πιο φυσικό τόνο στον ίδιο το κήπο.

Οι πέτρες που θα χρησιμοποιήσουμε για τη δημιουργία του Αλπικού μας βραχόκηπου πρέπει να είναι πλούσιες σε ρωγμές και ανώμαλες επιφάνειες και σκεπασμένες τμηματικά η εξ ολοκλήρου με βρυόφυτα.

Αυτές θα πρέπει να αναζητηθούν κυρίως στα ξέφωτα δασών η και σε άλλα ορεινά σημεία όπου υπάρχει αυξημένη υγρασία και το κλίμα διευκολύνει την επικάλυψη τους με βρύα και λειχήνες. Επίσης για τον ίδιο σκοπό μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ανάγλυφοι, γυμνοί κορμοί δέντρων όπως επίσης και αποφλοιωμένα τμήματα λεπτότερων κορμών διαφόρων σχημάτων που να έχουν πάνω τους ρόζους και να σχηματίζουν ανάγλυφες εσοχές.
Κατά τον ίδιο τρόπο δύναται να βρεθούν και μερικά είδη από αυτοφυή φυτά τα οποία θα φιλοξενήσουμε στο βραχόκηπο μας όπως τα διάφορα είδη του γένους Sedum, Sempervivum, Draba, Geum, Anemone, Viola, Dianthus και πολλά άλλα. Ορισμένα Sempervivum (εκτός το S. ciliosum) μπορούν να εγκλιματιστούν στο κλίμα των πεδινών περιοχών αρκεί να προστατεύονται από το μεσημεριάτικο ήλιο και η θερμοκρασία του σώματος τους να μη ξεπερνά τους 38 C.
Κατά το τρόπο μια προσεκτική επιλογή από sedum (εκτός των S. alpestre, S magellense κλπ) θα μπορούσε να "χρωματίσει" άνετα και χωρίς ιδιαίτερες καλλιεργητικές φροντίδες όλα τα εκτεθειμένα βραχώδη σημεία που έχουν ελαχίστη υγρασία.

Όταν φτιαχτεί ο Αλπικός κόπος θα πρέπει να αφεθούν μικρές κόγχες οι οποίες θα γεμίσουν με χώμα πλούσιο σε χούμο που θα μαζευτεί από δάση με διαφορετικό τύπο χλωρίδας και κυρίως από δάση πλατύφυλλων. Εδώ μπορούν να φυτευτούν είδη χαρακτηριστικά της δασικής ζώνης όπως διάφορα Orchidacaeae, του γένους Neottia, Orchis, Nigritella, Cynoglossum κλπ. Στο ίδιο χώρο επίσης μπορούν να κάνουν αισθητή τη παρουσία τους διάφορα Ericaceae, όπως τα Vaccinium myrtillus, vaccinium vitis-idaea, Erica carnea και Arctostaphyllus uva-ursi.

Πρέπει να τονίσουμε ότι σχεδόν όλα τα παραπάνω Ericaceae είναι κατάλληλα για τη δημιουργία συστάδων θάμνων κυρίως κάτω από κωνοφόρα όπως τα Έλατα.
Δε θα πρέπει να λείπει επίσης ένας χώρος, όπου βέβαια είναι δυνατό, με κάποια κλίση, που να 'χει πέτρες χαλίκια με λίγο αδύνατο χώμα. Καλύτερα μάλιστα θα είναι ο χώρος αυτός να οδηγεί κοντά σε ρυάκι με τρεχούμενο νερό. Στο ιδιαίτερο αυτό περιβάλλον μπορούν να καλλιεργηθούν με επιτυχία τα είδη Dryas octapetala, η linaria alpina, το Geum montanum & G. reptans, η ajuga Laxmanii και διάφορα ποώδη είδη του γένους potentilla. Οι παρυφές των σημείων αυτών είναι οι πλέον κατάλληλες για τα διάφορα είδη με περιορισμένη ανάπτυξη του γένους Dianthus, το leontopodium alpinum (edelweiss) και τις Artemisia, minuartia και gypsophila.

Τα παραπάνω φυτά προσαρμόζονται δύσκολα σε θερμά κλίματα και δεν επιζούν πάντοτε σε κήπους που βρίσκονται στη πεδινή ζώνη. Στη περίπτωση αυτή μπορεί να επιτευχτεί το ίδιο αποτέλεσμα αν φυτευτούν φυτά που τους μοιάζουν στην εμφάνιση και κυρίως στα λουλούδια.
Ορεινά φυτά που μπορούν να ζήσουν χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα σε πεδινούς κήπους είναι οι Γκλομπουλαριες (globularia), Globularia cordifolia, G. bellidifolia, τα είδη του γένους Helianthemum με τα μικρά λευκά η κίτρινα άνθη, όπως τα H.fumana, H. caput-felis, H. vulgare, ένα μικρό κίτρινο Hieracium με χνουδωτά φύλλα (H. pilosella) η Saponaria ocymoides με άφθονα μικρά άνθη χρώματος ροζ-λιλά, ο thymus serpyllum με τις διάφορες ποικιλίες του με αρωματικά φυλλαράκια και πολλά άλλα είδη.

Πολύ διακοσμητικά μπορούν επίσης να είναι και τα τεχνητά "λιβαδάκια" στα οποία μπορεί να δοθεί ορεινή φυσιογνωμία, αν σπαρθούν η φυτευτούν με Αγρωστώδη όπως η festuca glauca, αν πρόκειται για τμήμα άγονο και εκτεθειμένο στον ήλιο, η τέλος ένα μείγμα από είδη των γενών Agrostis, Poa, Arrheanatherum, Trisetum και Anthoxanthum, αν θέλει να φτιάξει μια μικρογραφία ορεινού λιβαδιού.
Στη τελευταία περίπτωση υπάρχουν πάρα πολλά κατάλληλα φυτά.

Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν το polygonon bistorta με τους ροζ στάχεις, τα Centaurea montana & C. napulifera, o Trollius europaeus, οι καμπανουλες, Campanulla persica, C. rotundifolia, C. glomerata, C. carpathica, o scleranthus perennis, καθως και τα διάφορα είδη του γένους viola (Viola doerflerii, Viola tricolor) και σχεδόν όλες οι ποώδεις Achillea και Anthemis.

Στα μικρά επίπεδα ανάμεσα στους βράχους μπορούν να δημιουργηθούν μικρά καταπράσινα χαλιά. Αυτά μπορούν να δημιουργηθούν από μικρά φυτά με συμπαγή εμφάνιση, όπως τη Sagina subulata, Arenaria montana, Cerastium banaticum, Androsace villosa, Draba aizoon & Dr. lasiocarpa, Gentiana Verna, minuartia setaceaa, Jobibarba heuffeli & J. Hirta & J. sobolifera όπως φυσικά και όλα τα είδη του γένους Saxifraga και Sempervivum.

Τα δυο τελευταία γένη περιλαμβάνουν πολλά είδη (όπως και τα Sedum μαζί) και είναι πολύ ξεχωριστά και ιδιαίτερα για τη δημιουργία του Αλπικού Κήπου.
Στη συνέχεια θα αναφερθούμε και για τα δυο γένη ξεχωριστά σε διαφορετική ενότητα.

Παρακάτω παρουσιάζονται φωτογραφίες με αλπικά περιβάλλοντα και φυτά απο το Βόρα, Παγγαίο και Φαλακρό.

Ο Βόρας, όπου το έδαφος είναι οφιολιθικό, χαρακτηρίζεται από πλήρη απουσία ασβεστολιθικών πετρωμάτων, ενώ για τα άλλα δυο βουνά ισχύει το αντίθετο, με κυρίαρχο στοιχείο τον ασβεστόλιθο στις διάφορες φυσικές του μορφές.

Συνήθως τα πιο πλούσια εδάφη σε βλάστηση και είδη είναι τα ασβεστολιθικά και τα οφιολιθικά, ορισμένα άλλα όπως τα όρη Βροντούς που χαρακτηρίζονται για τα γρανιτικά τους εδάφη χλωριδικά, είναι φτωχά σε διαφορετικά είδη φυτών.

Πάντως στις περισσότερες περιοχές όπου τραβηχτήκαν οι φωτογραφίες είναι σχετικά εύκολη η πρόσβαση με αυτοκίνητο.

Δείγμα Αλπικού περιβάλλοντος