Γενικές πληροφορίες

Καταγωγή - ιστορικό
 
Η άγρια μορφή της βρίσκεται αυτοφυής σε πολλές ορεινές περιοχές της χώρας μας. Η ονομασία «χαμαικέρασος» του Διοσκουρίδη πιθανόν αναφέρεται στο άγριο είδος της φράουλας. Είναι γεγονός ότι η μεγαλόκαρπη φράουλα άρχισε να καλλιεργείται στην Ευρώπη από τα μέσα του 17ου αιώνα μετά την εισαγωγή αμερικάνικων ποικιλιών. Το όνομα της προέρχεται από την ιταλική λέξη «fragola».

Χρήση του παραγομένου προϊόντος

Το αγαπημένο φρούτο των παιδιών, κυρίως γιατί συνοδεύεται με ζάχαρη. Το άρωμά της, το χρώμα της και η γεύση της δεν άφησαν ασυγκίνητες τις γεωργικές βιομηχανίες. Αποτελεί πρώτη ύλη σε χυμούς, μαρμελάδες, ζελέδες, παγωτά και ότι άλλο η ανθρώπινη φαντασία μπορεί να επινοήσει. Η κατεψυγμένη μορφή της καθιστά δυνατή τη χρήση της όλο τον χρόνο.

Περιγραφή του φυτού

Είναι φυτό χαμηλής ανάπτυξης, πολυετές, με κοντό στέλεχος από το οποίο εκφύονται τα φύλλα, οι ταξιανθίες και μερικοί μικροί και λεπτοί βλαστοί που λέγονται στόλωνες. Η διαφορά με τους στόλωνες της πατάτας είναι ότι αυτοί είναι υπέργειοι.

Το καταπληκτικό με τους στόλωνες της φράουλας είναι ότι μπορούν να ριζώσουν και να δώσουν νέα φυτά φράουλας θυγατρικά του αρχικού φυτού. Τα φύλλα της είναι σύνθετα, αποτελούμενα από φυλλαράκια τριχωτά και οδοντωτά.
 
Τα άνθη εμφανίζονται σε ταξιανθίες με ποδίσκους μεγάλους και τριχωτούς.

Περιγραφή του καρπού

Στην πραγματικότητα η φράουλα είναι η σαρκώδης ανθοδόχη του άνθους, που διογκώνεται κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του φυτού. Οι καρποί στην ουσία είναι τα μικρά σκληρά «μπαλάκια» που είναι σφηνωμένα στην ανθοδόχη.

Πολλαπλασιασμός

Κατά κανόνα η φράουλα πολλαπλασιάζεται αγενώς με φυτά που παράγονται από τους στόλωνες. Ωστόσο και η σπορά μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον πολλαπλασιαμό της φράουλας μόνο που προϋποθέτει πολύ προσεγμένη δουλειά στο σπορείο για 5 περίπου μήνες μέχρι ν' αποκτηθούν τα νεαρά φυτά.

Μια άλλη τεχνική απόκτησης πολλαπλασιαστικού υλικού είναι η διαίρεση του μητρικού φυτού σε περισσότερα του ενός, μετά τη δημιουργία ικανού ριζώματος που να επιτρέπει τη διαίρεση σε αυτό με δικό τους ριζικό σύστημα το καθένα.

Το μεγάλο πρόβλημα της χρήσης αγενών οργάνων στον πολλαπλασιασμό είναι η ευκολία μετάδοσης διαφόρων ασθενειών. Η γεωπονική επιστήμη, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί αλματωδώς, μελέτησε πην παραγωγή άνοσων φυτών με τεχνικές προηγμένης τεχνολογίας. Ο μεριστωματικός πολλαπλασιασμός είναι μια τεχνική που μπορεί να δώσει τεράστιο αριθμό άνοσων φυτών. Με λίγα λόγια η τεχνική βασίζεται στην ικανότητα των φυτικών κυττάρων να διαιρούνται, να πολλαπλασιάζονται και να διαφοροποιούνται, κάτω από συνθήκες τεχνητές, πλήρως ελεγχόμενες και μέσα σε θρεπτικά διαλύματα που εξασφαλίζουν τα βασικά στοιχεία της φυσικής ανάπτυξης, νερό και θρεπτικά στοιχεία. Είναι τα λεγόμενα φυτά του σωλήνα, αφού η όλη τεχνική γίνεται κάτω από ασηπτικές συνθήκες με τη χρήση δοκιμαστικών σωλήνων και φιαλών.

Τα λεγόμενα φυτά ψυγείου της φράουλας είναι μια άλλη τεχνική πολλαπλασιασμού της. Τον Δεκέμβρη λαμβάνονται φυτά έρριζα που προέρχονται από στόλωνες και τοποθετούνται για 7-8 μήνες σε θερμοκρασία -1 έως -2°C. Φυτεύονται τον Αύγουστο και η παραγωγή της άνοιξης είναι πολύ μεγαλύτερη από τις άλλες τεχνικές.

Ο λόγος απλός: η ψύξη όλο αυτό το διάστημα «αναγκάζει» τα φυτά να διαφοροποιήσουν μεγαλύτερο αριθμό οφθαλμών σε σύγκριση με τα μη συντηρημένα στην ψύξη.
Όλα αυτά βέβαια που αναφέραμε είναι για ιστορικούς λόγους. Μη σας πιάνει πονοκέφαλος. Εσείς αρκεί να βρείτε στην αγορά φυτά φράουλας και σας είναι αδιάφορο από ποια τεχνική προέρχονται.

1. Χρονοδιάγραμμα εργασιών

• Αγοράστε φραουλιές από τα φυτώρια λαχανικών.

• Ετοιμάστε το μείγμα εδάφους – τύρφης - άμμου σε αναλογία 1:1:1 για τα δοχεία ανάπτυξης χωρητικότητας 10 λίτρων.

• Αν φυτέψετε στο έδαφος, καλό είναι να ενσωματώσετε σ' αυτό κατά τη διάρκεια του σκαλίσματος και τύρφη, δεδομένου ότι η φράουλα θέλει «ξινά» εδάφη. Αρκεί ένας κουβάς τύρφη σε κάθε τετραγωνικό μέτρο εδάφους.

• Φτιάξτε στο έδαφος αναχώματα όσο πιο ψηλά μπορείτε, ύψους και πλάτους τουλάχιστον 15-20 εκ. και σε απόσταση 70 εκατοστών το ένα από το άλλο και φυτέψτε στο ανώτερο σημείο των αναχωμάτων σε αποστάσεις 30 εκατοστά το ένα φυτό από το άλλο.

2. Εποχή φύτευσης

Η φύτευση κλιμακώνεται από τον Αύγουστο (φυτά ψυγείου) μέχρι τον Νοέμβρη.

Καλλιεργητικές περιποιήσεις

Χρονοδιάγραμμα εργασιών

1.Πότισμα - λίπανση

2.Σκαλίσματα απαραίτητα για απαλλαγή από ζιζάνια.

3.Μια βασική εργασία είναι η αφαίρεση των εκπτυσσόμενων στολώνων μετά το τέλος της συγκομιδής. Πρέπει να αφαιρούνται έγκαιρα, γιατί αφενός μεν αποδυναμώνουν το φυτό και αφετέρου μπορεί να καλύψουν το έδαφος με νέα φυτά, που είναι ανεπιθύμητα.

4.Περί το τέλος του χειμώνα και αρχές της άνοιξης γίνονται δύο ακόμη σπουδαίες εργασίες. Πρώτα αφαιρούνται τα κατεστραμμένα φύλλα από διάφορες αιτίες και την ίδια εποχή τοποθετούνται άχυρα ή φύλλο πλαστικού στο έδαφος για να προστατευτούν οι καρποί που πρόκειται να εμφανιστούν από την επαφή τους με το έδαφος, που μπορεί να έχει ως συνέπεια το σάπισμά τους.

5. Φυτοπροστασία
Το ωίδιο και ο βοτρύτης είναι οι σοβαρότερες ασθένειες που προσβάλλουν το φυτό και τους καρπούς της φράουλας. Οι αφίδες, ο τετράνυχος και διάφορα έντομα εδάφους είναι οι σπουδαιότεροι εχθροί της.

Συγκομιδή

Οι καρποί συγκομίζονται ώριμοι, όταν δηλαδή το σύνολο της επιφάνειάς τους έχει γίνει κόκκινο. Αντίθετα αν πρόκειται να μεταφερθούν ή να συντηρηθούν, συγκομίζονται όταν το μισό ή και λίγο παραπάνω της επιφάνειας των καρπών έχει αποκτήσει κόκκινο χρώμα.
Πολύ βασικό είναι οι καρποί να συγκομίζονται στεγνοί και η καλύτερη ώρα είναι το απόγευμα. Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή να μην πληγωθούν οι μαλακοί καρποί κατά την διάρκεια της συγκομιδής.
Η έναρξη της γίνεται τον Μάρτη και συνεχίζεται μέχρι τον Μάιο ή και αργότερα αν οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι συνεχούς άνθησης.

Συντήρηση

Πολύ ευπαθές προϊόν. Οι βασικές προϋποθέσεις καλής συντήρησης είναι οι καρποί να είναι στεγνοί (ποτέ μην πλένετε πρώτα τις φράουλες και μετά να τις βάζετε στο ψυγείο) και να συσκευάζονται σε αβαθή δοχεία σε 1 -2 σειρές ώστε να αερίζονται καλά και να μη ζουλιούνται μεταξύ τους.

Οδηγίες αγοράς

Όταν η φράουλα πουλιέται συσκευασμένη στα πλαστικά κεσεδάκια, είναι θέμα τύχης να περιέχουν φράουλα καλής ποιότητας. Δεν είναι λίγες οι φορές που απογοητευτήκατε από την ανακάλυψη κακής ποιότητας φράουλας στο κάτω μέρος του δοχείου. Έτσι ο πιο σίγουρος τρόπος αγοράς είναι να πουλιέται «χύμα» για να μπορείτε να έχετε οπτική επαφή με όλους τους καρπούς. Καλή ποιότητα καρπών δεν σημαίνει απαραίτητα και μεγάλο μέγεθος. Πιο βασικό κριτήριο ποιότητας είναι η εμφάνισή τους, που πρέπει να είναι ομοιόμορφου κόκκινου χρώματος, χωρίς στίγματα και κυρίως ακέραιοι οι καρποί χωρίς ζουλήγματα και τραυματισμούς.

Η παρουσία φυτοφαρμάκων είναι πιθανή. Δυστυχώς, δεν συντηρείται για πολλές μέρες η φράουλα για να την κρατήσετε ένα διάστημα ασφαλείας πριν την καταναλώσετε. Έτσι ο μόνος τρόπος προστασίας που απομένει είναι το πολύ καλό πλύσιμο λίγο πριν τις φάτε. Έτσι κολλάει καλύτερα και η ζάχαρη που ενδεχομένως θα χρησιμοποιήσετε.