Μερικές συμβουλές για να αναζωογονήσουμε τα φυτά μας και να προετοιμαστούμε για το... μέλλον

 

Γυρνώντας από τις διακοπές του καλοκαιριού, τα φυτά του κήπου και του μπαλκονιού μας σίγουρα δεν θα βρίσκονται στην κατάσταση που τα αφήσαμε. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, το ελλιπές ή υπερβολικό πότισμα, οι διάφοροι εχθροί και ασθένειες που βρήκαν τις κατάλληλες συνθήκες για να αναπτυχθούν, το τέλος του βιολογικού κύκλου αρκετών φυτών, η αλλαγή εποχής και πολλά άλλα ακόμα συντελούν στην «άλλη» εικόνα που θα αντικρίσουμε. Βέβαια, η σωστή διαχείριση των φυτών μας όλο το προηγούμενο χρονικό διάστημα, είναι και ο βασικός συντελεστής για την κατάστασή τους. Ας δούμε τι μπορούμε να κάνουμε για να αναζωογονήσουμε τα φυτά μας και να προετοιμάσουμε το μπαλκόνι και τον κήπο μας για την επόμενη περίοδο.

 

Καλή εποχή για κομπόστ

 

•   Επαναρρύθμιση του αυτόματου ποτίσματος ή της συχνότητας των ποτισμάτων (αν γίνεται χειρωνακτικά) ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες της εποχής και της περιοχής μας.
•   Καθαρισμός των ξερών κλαδιών, των φύλλων και των μαραμένων ή ξερών λουλουδιών από γλάστρες και καλλωπιστικούς θάμνους. Εάν έχουμε κήπο, καθάρισμα και απομάκρυνση της αυτοφυούς βλάστησης. Προσεκτικά όμως, ώστε να μη διασκορπίσουμε τους σπόρους τους παντού.
•   Κλάδεμα των ξερών κλαδιών σε καλλωπιστικά και παραγωγικά δένδρα. Μετά τα κλαδέματα είναι καλό να γίνει, για την απολύμανση των «πληγών», μια επέμβαση με κάποιο χαλκούχο σκεύασμα.
•   Προσθήκη κομπόστ και υγρών λιπασμάτων -καλύτερα οργανικής προέλευσης- σε γλάστρες, παρτέρια και κήπο. Αν στο επιφανειακό χώμα υπάρχουν άλατα, μπορούμε να το αφαιρέσουμε και να προσθέσουμε φρέσκο κομπόστ. Το πότισμα με άφθονο νερό, ώστε να ξεπλυθούν και να φύγουν τα άλατα, έχει αποτέλεσμα μόνο στις γλάστρες. Η ίδια πρακτική στον κήπο μεταφέρει απλώς τα άλατα σε βαθύτερα στρώματα του εδάφους, δημιουργώντας προβλήματα στο ριζικό σύστημα των φυτών μας.
•   Συχνοί ψεκασμοί (κάθε εβδομάδα) ή και ριζοποτίσματα, με εκχυλίσματα φυκιών, για την αναζωογόνηση και την καλύτερη ανάπτυξη των φυτών. Ετσι μπορούν να ξεπεράσουν με τον καλύτερο τρόπο το στρες που πέρασαν λόγω των υψηλών θερμοκρασιών του καλοκαιριού.
•   Ελεγχος των φυτών για πιθανές προσβολές από εχθρούς ή μύκητες και ψεκασμοί, εφόσον απαιτούνται, με τα αντίστοιχα σκευάσματα (καλύτερα με οικολογικά ή ήπια). Αυτή την περίοδο, ανάλογα και με τις κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής μας, έχουμε προσβολές από μελίγκρες σε τριανταφυλλιές, ντάλιες, χρυσάνθεμα, κ.λπ.
•   Μπορούμε να κόψουμε μοσχεύματα για τον πολλαπλασιασμό των φυτών μας (π.χ. από γεράνια, ωραίο φύλλο, κ.λπ.). Τα κομμάτια των βλαστών που θα χρησιμοποιηθούν για τα μοσχεύματα, θα πρέπει να έχουν μήκος 10 - 15 cm και να τους έχουν αφαιρεθεί τα κάτω φύλλα. Αφού πρώτα εμβαπτίσουμε τη βάση τους σε πυκνό εκχύλισμα φυκιών ή σε ορμόνη ριζοβολίας (κυκλοφορεί στο εμπόριο), τα «χώνουμε» σε γλαστράκια που περιέχουν μείγμα από καλά χωνεμένο κομπόστ, τύρφη και άμμο. Στη συνέχεια, τα τοποθετούμε σε σκιερό και δροσερό μέρος προσέχοντας πάντα να είναι το χώμα τους υγρό. Εάν θέλουμε να βοηθήσουμε περαιτέρω τη ριζοβολία τους, μπορούμε όταν τα ποτίζουμε, να ρίχνουμε στο νερό και μερικές σταγόνες από εκχύλισμα φυκιών.
•   Είναι η κατάλληλη εποχή όπως και την άνοιξη -λόγω πληθώρας φυτικών υπολειμμάτων- για να δημιουργήσουμε το δικό μας κομπόστ.
Ενας μικρός σωρός στην άκρη του κήπου μας ή ένας κάδος κομποστοποίησης -κυκλοφορούν στην αγορά και μικροί κάδοι κατάλληλοι για μπαλκόνια- αρκούν για να μας προσφέρουν, σε μερικούς μήνες, το δικό μας κομπόστ.

 

Φυλάξτε βολβούς και σπόρους για τον επόμενο χρόνο

 

•   Εξαγωγή των βολβών που έχουν ολοκληρώσει την ανθοφορία τους και αποθήκευσή τους σε σκοτεινό και στεγνό χώρο, ώστε να τους χρησιμοποιήσουμε την επόμενη χρονιά. Για να βγάλουμε τους βολβούς από τις γλάστρες, πρώτα θα πρέπει να τις αφήσουμε απότιστες έως ότου ξεραθεί τελείως το υπέργειο τμήμα τους. Στη συνέχεια, αφού τους βγάλουμε και τους αφήσουμε για μερικές μέρες να στεγνώσουν καλά, τους αποθηκεύουμε.
Αρχίζει επίσης η συλλογή και η αποθήκευση των σπόρων από τα διάφορα φυτά μας (σκυλάκια, κατιφέδες, βασιλικό κ.λπ.). Το μάζεμα θα πρέπει να γίνει όταν οι σπόροι είναι πλήρως ώριμοι, διαφορετικά δεν θα φυτρώσουν την επόμενη χρονιά. Η δε αποθήκευσή τους θα πρέπει να γίνει σε στεγνό και σκοτεινό μέρος.
•   Φυτέψτε για του χρόνου την άνοιξη. Εφόσον δεν επιθυμούμε τον επόμενο χειμώνα - άνοιξη να προμηθευτούμε έτοιμα τα λουλούδια του μπαλκονιού μας, είναι καιρός να ξεκινήσουμε τις φυτεύσεις και τις σπορές. Φυτεύουμε λοιπόν βολβούς (ζουμπούλια, φρέζιες, υάκινθους, νάρκισσους, ανεμώνες, κρόκο, λίλιουμ, ίριδες κ.λπ.) και σπέρνουμε λουλούδια (βιολέτες, πανσέδες, μπέλες, μοσχομπίζελα, μολόχες, καλέντουλες, σκυλάκια κ.λπ.).
Οι βολβοί θα πρέπει να φυτεύονται στο σωστό βάθος. Ενδεικτικά μπορούμε να πούμε ότι το κατάλληλο βάθος φύτευσης είναι περίπου το διπλάσιο του μήκους τους. Σε διαφορετική περίπτωση, αν μπουν βαθύτερα ή θα αργήσουν να φυτρώσουν ή δεν θα φυτρώσουν καθόλου, ενώ αν φυτευτούν επιφανειακά, θα φυτρώσουν νωρίτερα και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να καταστραφούν από τα κρύα του χειμώνα. Μερικά ριζοποτίσματα με εκχύλισμα φυκιών, σε βολβούς και σπόρους, μπορούν να βοηθήσουν στο φύτρωμα και στην καλύτερη ανάπτυξή τους.

 

Βάλτε φράουλες και σκόρδα

 

•   Εφόσον έχουμε κάποιο κήπο και υπάρχει χώρος ελεύθερος, μπορούμε να βάλουμε και ορισμένα κηπευτικά. Αφού ενσωματώσουμε τις αναγκαίες ποσότητες κοπριάς ή κομπόστ, μπορούμε να ξεκινήσουμε τη σπορά με σαλάτες, μαρούλια, σπανάκι, ραπανάκια, ράπες, αντίδια, αλλά και με μυρώνια και καυκαλήθρες. Επίσης, μπορούμε να φυτέψουμε σκόρδα, φράουλες, αγκινάρες, κρεμμύδια, παντζάρια.
•   Εάν δεν διαθέτουμε κήπο, μερικές ζαρντινιέρες μπορούν να φιλοξενήσουν κάλλιστα τα μυρωδικά μας (μυρώνια, καυκαλήθρες) αλλά και κάποια σκόρδα, κρεμμύδια καθώς και μερικά φυτά φράουλας.

 

Μερικές φροντίδες για τα δέντρα και το αμπέλι

 •   Τελευταία ευκαιρία, πριν από την έναρξη των φθινοπωρινών βροχών και των υγρασιών, για το καθάρισμα των καρκινωμάτων στα ελαιόδενδρα. Επίσης, μπορούμε να καθαρίσουμε -με μια συρματόβουρτσα- τις πιθανές πληγές που έχουν οι κορμοί των δένδρων μας. Τόσο τα σημεία από όπου αφαιρέθηκαν τα καρκινώματα, όσο και οι καθαρισμένες πληγές θα πρέπει να επαλειφθούν με πυκνό διάλυμα βορδιγάλειου πολτού. Οι επαλείψεις θα πρέπει να επαναληφθούν ακόμα 2 - 3 φορές, μέχρι να αρχίσουν τα πρώτα κρύα του χειμώνα.
•   Εάν διαθέτουμε κληματαριά, μετά το μάζεμα των σταφυλιών, κάνουμε το πρώτο κλάδεμα - καθάρισμα και ένα ψεκασμό με κάποιο σκεύασμα χαλκού ώστε να απολυμανθούν οι πληγές του κλαδέματος.
•   Εάν υπάρχουν πεύκα στον κήπο ή στο κτήμα μας, θα πρέπει μόλις παρουσιαστεί η κάμπια των πεύκων (πιτυοκάμπη) να αρχίσουμε τους ψεκασμούς με το βάκιλλο της Θουριγγίας. Εάν είναι πολύ ψηλά τα δένδρα, ένα πιεστικό μηχάνημα μπορεί να μας δώσει τη λύση.