Ο πλάτανος είναι ένα φυτό που το συναντάει κανείς σε κάθε γωνιά της πατρίδος μας. Δεν υπάρχει ρεματιά, κοιλάδα, χαράδρα, λίμνη, όχθη ποταμού και πλατεία που να μην κάνει εμφανή την επιβλητική παρουσία του. Στη Κρήτη τον συναντάμε σχεδόν παντού και είναι από τα πιο χαρακτηριστικά φυτά της κρητικής χλωρίδας.
Ίσως να μην υπάρχει άλλο δέντρο, πλην της ελιάς, που να συνδέεται τόσο στενά με τη καθημερινή ζωή των Κρητών, όσο ο πλάτανος, αφού ήταν ο θεατής όλων των ιστορικών γεγονότων του τόπου. Σε όλα τα σημεία της Κρήτης υπάρχουν δεκάδες τοπωνύμια που προέρχονται από τη λέξη πλάτανος (Πλατανοκουτσούρα, Πλατανόρεμα, κλπ). Υπάρχουν μάλιστα δεκατρεις οικισμοί με το όνομα Πλάτανος, Πλατανιάς, Πλατανές και Πλατάνια.
Είναι δέντρο φυλλοβόλο, ψηλό, ογκώδες, μεγαλοπρεπές, που ανήκει στο είδος Platanus orientalis, ενώ υπάρχει κι η σπάνια ενδημική ποικιλία Cretica, η οποία ευδοκιμεί μόνο στη Κρήτη και είναι αειθαλής. Ευδοκιμεί σε υγρές περιοχές, στις όχθες ποταμών και λιμνών, στις ρεματιές, εκεί που υπάρχουν υπόγεια ρεύματα, και γενικά σε μέρη με άφθονο νερό. Τα εδάφη που ευδοκιμεί ο πλάτανος είναι βαθειά, παχειά, όχι πετρώδη, υγρά, πλούσια σε θρεπτικά συστατικά.
Οι ρίζες του πάνε πολύ βαθειά στη γη για να στηρίζουν το τεράστιο σώμα του. Ο κορμός του, που στη μικρή ηλικία είναι πρασινωπός, όταν μεγαλώσει γίνεται καστανός με πολλά κουφώματα, φτάνει σε ύψος τα 20-30 μέτρα και η περίμετρος του ξεπερνά συχνά τα 20 μέτρα.
Έχει πλατειά και πυκνή φυλλωσιά, σχεδόν σφαιρική και τα κλαδιά του απλώνονται οριζόντια. Έτσι θεωρείται και είναι το πιο αξιόλογο δέντρο σκιάς και γι’αυτό το λόγο ανέκαθεν οι άνθρωποι τον φυτεύουν στις πλατείες των χωριών, κοντά σε πηγές με γάργαρο δροσερό νερό, σε πηγές μοναστηριών και σε χώρους αναψυχής.
Ο καρπός του μοιάζει με καρύδι κι έχει σπέρματα. Επίσης χαρακτηριστικό είναι ότι οι ρίζες του παραβλαστάνουν εύκολα, δημιουργώντας έτσι μια συνέχεια του ίδιου δέντρου. Έτσι, αυτό εξηγεί τη φήμη για τη μακροβιότητα του, που στην πραγματικότητα είναι μια συνεχής αναδημιουργία.
Πηγή: cretanbeaches.com
